PSYCHE News 34/15.Nov.2023
Những người mắc chứng Rối Loạn Tăng Động Giảm Chú Ý (Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD) thường có tai mắt ở khắp mọi nơi. Bác sĩ tâm thần Alexandra Philipsen giải thích lý do tại sao bộ não của những người bị ảnh hưởng lại có quá trình kích thích khác nhau – và điều đó có nghĩa gì đối với cuộc sống hàng ngày.

Nhiều người liên tưởng ADHD với các vấn đề về hành vi ở thời thơ ấu và thanh thiếu niên. Đối với hầu hết những người bị ảnh hưởng, ít nhất một số triệu chứng vẫn tồn tại đến tuổi trưởng thành. Họ thể hiện bản thân, cùng với những điều khác, thông qua sự căng thẳng nội tâm, sự đãng trí và các vấn đề về quản lý thời gian. Ngoài ra, người lớn thường có cảm giác quá tải về giác quan.

Cô Alexandra Philipsen thuộc đại học Bonn, miền Trung nước Đức đang nghiên cứu xem điều này xảy ra như thế nào. Trong cuộc phỏng vấn, cô giải thích những gì đang diễn ra khác nhau trong não của những người bị ảnh hưởng và cách tốt nhất để giải quyết nó.

Spektrum.de: Thưa cô Philipsen, thiên nhiên đã trang bị cho chúng ta một khả năng gọi là sự chú ý. Nó tốt cho cái gì?

Alexandra Philipsen: Một mặt, nó giúp chúng ta kiểm soát các quá trình cảm giác một cách hiệu quả và tiết kiệm năng lượng. Ví dụ, tôi có thể tập trung nhìn vào điều gì đó mà tôi quan tâm. Nó cũng quan trọng đối với nhiều quá trình nhận thức: Nếu có tiếng ồn ở phía sau, tôi có thể ngăn chặn nó trong tâm trí, nhưng tôi cũng có thể quay sang nó một cách có ý thức. Về cơ bản, chúng ta cần chú ý đến vô số quy trình, chẳng hạn như bộ nhớ làm việc. Tuy nhiên, không phải lúc nào nó cũng có thể được phân biệt rõ ràng với sự tập trung và tỉnh táo. Trong nhiều tình huống, chúng ta được hưởng lợi từ cả ba đặc tính này.

Cô Alexandra Philipsen | Bác sĩ điều hành bệnh viện Tâm thần và Tâm lý trị liệu tại đại học Bonn và là phó giám đốc y khoa của bệnh viện đại học. Ngoài công việc lâm sàng, cô và nhóm của mình còn nghiên cứu cách não điều chỉnh cảm xúc, xung động và sự chú ý. Với sự giúp đỡ của những phát hiện này, cô phát triển và thử nghiệm nhiều phương pháp trị liệu khác nhau, đặc biệt là đối với ADHD ở người lớn.

Nhưng sự chú ý không có sẵn vô thời hạn. Làm thế nào não có thể ngăn chặn những kích thích không quan trọng?

Có nhiều mạng lưới thần kinh khác nhau trong não – bạn có thể tưởng tượng chúng giống như các vòng phản hồi. Mạng lưới chú ý là một trong số đó. Khi chúng ta tập trung vào một nhiệm vụ, não sẽ tăng cường hoạt động của các cấu trúc não liên quan. Đồng thời, nó điều tiết hoạt động của mạng ngủ hoặc chế độ mặc định hoạt động trong khi mơ mộng và không làm gì cả. Theo các nghiên cứu, mạch Salience đóng vai trò trung gian: nó quyết định khi nào cần tăng các khu vực chú ý và đồng thời tắt (default) mạng có chế độ mặc định.

Đối với một số người, quy định này không hoạt động bình thường – sự chú ý giảm nên dễ bị phân tâm hơn. Bộ não của họ hoạt động khác biệt như thế nào?

Hầu hết kiến ​​thức về vấn đề này đều đến từ các nghiên cứu về trẻ em mắc chứng rối loạn tăng động giảm chú ý hay gọi tắt là ADHD. Theo thống kê mà nói, một số vùng não của trẻ nhỏ hơn một chút, nghĩa là sự phát triển của chúng hơi chậm lại. Ngoài các vùng ở thùy trán (frontal codex), chúng còn bao gồm các vùng ở thùy đỉnh (parietal codex) và thùy thái dương (sleep codex) cũng như ở tiểu não (cerebellum) và hạch nền (basal ganglia). Phải nói rằng trong một số trường hợp nó chỉ là một phần mi-li-mét. Sự khác biệt thường sẽ trở lại bình thường khi trưởng thành.

Các triệu chứng sau đó có biến mất nữa không? Suy cho cùng, hầu hết các chẩn đoán ADHD đều được thực hiện khi còn nhỏ.

Thật không may chỉ trong những trường hợp hiếm hoi nhất. Trong quá trình nghiên cứu của mình, tôi biết được rằng ADHD thường biểu hiện rõ ràng nhất ở độ tuổi 18, bởi vì vào thời điểm đó nó được phân loại là “bệnh thời thơ ấu” trong hệ thống chẩn đoán. Ngày nay chúng ta biết rằng chỉ có khoảng 20% ​​số người được chẩn đoán ADHD khi còn nhỏ hoàn toàn mất đi các triệu chứng khi trưởng thành. Điều này đã được chứng minh bằng nhiều nghiên cứu theo chiều dọc khác nhau, tức là các nghiên cứu trong đó những người tham gia được theo dõi trong nhiều năm. Ví dụ, một cuộc khảo sát gần đây đã ghi lại các triệu chứng hai năm một lần và cho thấy chúng dao động ở hầu hết bệnh nhân: Đôi khi những người bị ảnh hưởng nằm trên ngưỡng chẩn đoán ADHD và đôi khi chúng ở ngay dưới ngưỡng đó.

Ngưỡng được xác định như thế nào? Rốt cuộc, mọi người đều có lúc mất tập trung.

Giống như tất cả các bệnh tâm thần, ADHD có nhiều biểu hiện khác nhau. Đó là lý do tại sao các ngưỡng nhất định đã được đặt ra để chẩn đoán. Nếu có một số triệu chứng xác định, chúng ta gọi đó là chẩn đoán nếu – và điều này rất quan trọng – người đó cảm thấy bị suy giảm nghiêm trọng vì chúng. Chín tiêu chí đã được thiết lập về tính hiếu động (hyperactivity), bốc đồng (impulsive) và thiếu chú ý (inattention), trong đó phải đáp ứng sáu tiêu chí cho trẻ em và năm tiêu chí cho người lớn. Vì mức độ áp lực thay đổi theo từng cá nhân nên việc chẩn đoán phải luôn được thực hiện trong bối cảnh tổng thể.

Có phải não của người lớn bị ADHD cũng có những bất thường?

Đối với họ, sự khác biệt về khối lượng không còn đóng vai trò gì nữa. Tuy nhiên, ở đây chúng ta có thể thấy những thay đổi trong hoạt động của não. Như các nghiên cứu sử dụng điện não đồ (EEG) đã cho thấy, một số sóng não chậm nhất định được tìm thấy thường xuyên hơn trong não của những người bị ảnh hưởng, thường xảy ra ở những người khỏe mạnh khi buồn ngủ.

Điều này có lẽ có liên quan đến các mạng được đề cập. Có thể hoạt động của mạng chú ý có thể được duy trì trong khoảng thời gian ngắn hơn, cho phép mạng trạng thái nghỉ tiếp quản nhanh hơn. Các nghiên cứu sử dụng hình ảnh cộng hưởng từ chức năng hỗ trợ điều này: Nếu bạn để người lớn mắc ADHD thực hiện các bài test khả năng chú ý trong máy quét não, bạn có thể thấy…

Cô Anna von Hopffgarten là bác sĩ tiến sĩ sinh học (biology) kiêm biên tập viên về nghiên cứu não bộ (brain research), tâm lý học (psychology) và y học (medicine) / tạp chí Spektrum ngày 31.10.2023
. . . . .

CẢM NHẬN
Qua những lời trình bày của cô bác sĩ Anna von Hopffgarten liên quan đến chủ đề là RỐI LOẠN CHÚ Ý ở những người bị chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD) vì theo cô họ luôn có tai mắt khắp nơi [1]

Và các vùng não liên hệ đến triệu chứng: Ngoài các vùng ở thùy trán (frontal codex), còn gồm có các vùng ở thùy đỉnh (parietal codex) và thùy thái dương (sleep codex) cũng như ở tiểu não (cerebellum) và hạch nền (basal ganglia) [2].

Bởi đối với các chuyên gia y khoa thì: NÃO cóchức năng điều chỉnh cảm xúc, xung động và sự chú ý [3]

Cho nên, muốn can thiệp các triệu chứng của ADHD từ thưở ấu thơ cho đến người trưởng thành thì cần phải quan sát thật kỹ sự hoạt động của sóng não trong các vùng não trên để tìm ra phương pháp trị liệu thích hợp – nghĩa là cân bằng, quân bình sự hoạt động của sóng não ở vùng não liên hệ đến sự rối loạn chú ý [4]

Điều cần lưu ý qua sự trình bày trên là kết quả nghiên cứu lầm sàng cho thấy: Chỉ có khoảng 20% ​​số người được chẩn đoán ADHD khi còn nhỏ hoàn toàn mất đi các triệu chứng khi trưởng thành – nghĩa là 80% trẻ được chẩn đoán mắc chứng ADHD vẫn còn những triệu chứng ADHD ở tuổi trưởng thành!

Cho nên có rất nhiều phụ huynh hiện nay thấy con em của mình dù mắc chứng ADHD nhưng vẫn khoẻ mạnh, vui vẻ … thì không tạo điều kiện cho trẻ được can thiệp để cải thiện và khắc phục hoàn toàn triệu chứng bệnh để khi trẻ lớn lên không KHỔ THÂN (!)

Mặc dù, người mắc bệnh ADHD có năng khiếu, kỹ năng gì chăng nữa thì ngoài những „sở đoản“ này ra họ vẫn luôn là người BỆNH. Với sô tuổi càng cao thì những triệu chứng ADHD chưa được khắc phục sẽ là gánh nặng tâm lý cho cuộc sống của họ nói riêng và cho gia đình, cộng đồng nói chung. Trạng thái này khiến họ dần bị trầm cảm nặng với nhiều triệu chứng rủi ro khó lường trước được! Kính mời các Bạn quý Phụ huynh vào đường link của trang nhà chính thức của „Viện Khoa Học Nghiên Cứu Ứng Dụng Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®“ để tìm hiểu, tham khảo thêm nhiều chủ đề liên quan đến bệnh chứng Rối Loạn Tăng Động Giảm Chú Ý (attention defizit hyperactivity disorder, ADHD) đã được chúng tôi biên khảo, trích dẫn từ nhiều thông tin và kết quả nghiên cứu liên hệ lãnh vực này:
https://nangluongtamtheperg.de/?s=ADHD

Nam Mô DƯỢC SƯ LƯU LY QUANG VƯƠNG PHẬT

Gs. THỊ CHƠN Ngô Ngọc Diệp
Tổ sư phát minh „Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®“; sáng lập“Zentrum-PFBC” là chữ viết gọn của „Trung Tâm PERG Nghiên Cứu Chẩn Trị bệnh Long-COVID“ – tiếng Đức: „Zentrum PERG für Forschung und Behandlung Long-COVID Krankheiten“, tiếng Anh: “PERG-Center for Research and Treatment of Long-COVID Diseases”
thứ Tư ngày 15.11.2023