PSYCHE News 09/17Juni2023
Người lớn có bị triệu chứng „THIẾU CHÚ Ý và RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG“ ADHD không?

Triệu chứng ADHD (attention deficit hyperactivity disorder), nghĩa là „Thiếu Chú Ý và Rối Loạn Tăng Động“, không chỉ phổ biến ở Trẻ Em hay Thanh Thiếu Niên mà ngay cả ở Người Lớn. Cho đến nay, các chuyên gia tâm lý vẫn chưa có phương pháp CHẨN – TRỊ thích hợp!
Kính mời các Bạn đọc tham khảo bài biên soạn dịch của chúng tôi sau đây, để có thể xem bản thân có thể nằm trong trường hợp ADHD hay không nhé!

TỔNG QUAN: Triệu chứng KHÁC NHAU, nhưng cùng NGUỒN GỐC

1. Nhiều người mắc triệu chứng ADHD trong thời thơ ấu và hầu hết những người này khi trưởng thành ĐANG bị ảnh hưởng bởi một số hậu quả vẫn còn tồn tại;

2. Các triệu chứng thường khác với những bệnh nhân trẻ. Đối với người TRƯỞNG THÀNH, những triệu chứng “VÔ HÌNH” như CĂNG THẲNG NỘI TÂM (inner tension), ĐÃNG TRÍ (absent-mindedness) và gặp khó khăn các vấn đề như QUẢN LÝ THỜI GIAN (time management) có xu hướng CHIẾM ƯU THẾ (dominate);

3. Bất cứ ai được chẩn đoán mắc chứng ADHD khi còn nhỏ, thường phải chờ một thời gian khá dài để được chẩn đoán chính xác. TÂM LÝ TRỊ LIỆU và THUỐC (!) giúp ích cho hầu hết những người lớn tuổi mắc bệnh ADHD.

. . . . .

THIẾU CHÚ Ý (attention deficit)

Ảnh hưởng của triệu chứng „Thiếu Chú Ý và Rối Loạn Tăng Động“ (ADHD) đối với người lớn tuổi. ADHD ảnh hưởng đến người lớn tuổi như thế nào sau thời thơ ấu?

Khu vực chờ tại phòng khám ngoại trú về tâm thần tại bệnh viện đại học Bonn chật kín người khi Christine* (ẩn danh) đến khám lần đầu tiên vào một buổi sáng thứ Ba. Người phụ nữ 32 tuổi cho biết cô KHÓ TẬP TRUNG vào một số hoạt động nhất định trong thời gian dài. “CÔNG VIỆC và TRÁCH NHIỆM THƯỜNG XUYÊN HẰNG NGÀY là NỖI KINH HOÀNG đối với cô“, cô nói thêm. Tuy nhiên, khi nói đến những thứ mà cô ấy ĐAM MÊ, thì việc tiếp tục theo đuổi quả bóng không phải là vấn đề. Cô ấy thường SA LẦY vào những thứ đam mê đến nỗi bỏ lỡ các cuộc hẹn hoặc lịch hẹn và hoàn toàn quên mất những công việc khác đang chờ xử lý. “Đôi khi cuộc sống hàng ngày đặt ra cho tôi những thách thức lớn vì đơn giản là có quá nhiều việc khác nhau phải làm”, cô nói. Cách SẮP XẾP và TỔ CHỨC công việc và những thứ đam mê là điều RẤT KHÓ KHĂN cho cô ấy. Cô ấy phải đấu tranh chật vật để đặt ưu tiên cho từng công việc, trách nhiệm và quản lý thời gian của mình. Cho nên cô thường TRÌ HOÃN công việc. Cô ấy vẫn luôn BẮT ĐẦU thực hiện một điều gì đó, nhưng KHÔNG HOÀN TẤT nó.

Những vấn đề mà cô ấy miêu tả như THIẾU TẬP TRUNG (concentration deficit) và KHÔNG CHÚ Ý (inattention), KHÓ KHĂN TRONG VIỆC TỰ TỔ CHỨC (difficulties in self-organization), „MỨC ĐỘ QUÊN CAO“ (‘high level of forgetfulness) đã cho thấy đây là một số triệu chứng của bệnh „GIẢM CHÚ Ý – RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG“ (ADHD).

Ngoài ra, cô Christine còn tường thuật về nhiều triệu chứng khác làm củng cố thêm sự nghi ngờ này: Cô ấy thường xuyên phải chịu đựng cảm giác CĂNG THẲNG BÊN TRONG (inner tension); khiến cho cô vô cùng khó khăn để có thể THƯ GIÃN (relax)

Khi nữ bác sĩ điều trị cho cô ấy là Philipsen, đồng tác giả bài biên khảo này, hỏi cô ấy rằng: Liệu sự BẤT AN (restlessness) này cũng biểu hiện ở mặt THỂ CHẤT (body) – liệu cô ấy KHÓ NGỒI YÊN trong một thời gian dài hay không – cô ấy trả lời rằng: Điều này đã từng TỒI TỆ hơn lúc còn ngồi ghế nhà trường. Nhưng ngay cả giờ đây, cô ấy vẫn KHÔNG ƯA THÍCH NGỒI YÊN HÀNG GIỜ bất kỳ nơi đâu. Cô Christine miêu tả mình là người THIẾU KIÊN NHẪN (impatient). Cô cảm thấy việc PHẢI XẾP HÀNG CHỜ tại quầy thanh toán ở siêu thị là tình trạng ĐAU KHỔ CỰC KỲ đối với cô. Trong cuộc trò chuyện với nữ bác sĩ Philipsen, cô ấy đã tỏ ra nhiều lần NGẮT LỜI ĐỐI TÁC của cô và thường TRẢ LỜI DONG DÀI. Ngoài ra, cô còn báo cáo thêm về trạng thái CẢM XÚC THAY ĐỔI THƯỜNG XUYÊN (emotional changes) của cô. “Giống như tôi đang ở trên một chuyến tàu lượn siêu tốc đầy cảm xúc”, cô ấy nói, “Tôi ĐANG ỔN, bổng dưng tôi BUỒN rất nhanh, vì vậy chỉ cần một lời chỉ trích nhỏ cũng đủ làm tâm trạng của tôi thay đổi lập tức.”

Những người lớn bị triệu chứng ADHD thường báo cáo TÂM TRẠNG THẤT THƯỜNG và CẢM XÚC MÃNH LIỆT như vậy!

Để có thể chẩn đoán cho tình trạng này, vẫn còn một số điểm cần phải làm rõ. Trong trường hợp của ADHD, các KIỂU HÀNH VI TƯƠNG ỨNG phải có từ THỜI THƠ ẤU. Đó là trường hợp của cô Christine cho thấy trong cuộc trò chuyện. Trong học bạ tiểu học mà cô mang theo, giáo viên có ghi chú là “thường phân tâm“. Việc khám sức khỏe loại trừ các bệnh khác có thể mắc phải, khảo sát các triệu chứng tâm lý cũng chỉ ra rõ ràng rằng: Đây là chứng „Giảm Chú Ý – Rối Loạn Tăng Động (ADHD)

1. MỘT BÓ TRIỆU CHỨNG

Đây là một triệ chứng rối loạn với nhiều khuôn mặt. Những triệu chứng CỐT LÕI như NĂNG NỔ BỐC ĐỒNG (impulsiveness), THIẾU CHÚ Ý QUÁ MỨC (excessive inattention) và HIẾU ĐỘNG THÁI QUÁ hay là TĂNG ĐỘNG (hyperactivity) – có thể tự biểu hiện theo nhiều cách khác nhau. Ngoài ra, các triệu chứng ở người này hay ở người khác và thậm chí trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đời có lúc ít có lúc nhiều hơn.

Nhiều người trưởng thành phải tự sắp xếp và tổ chức cuộc sống hàng ngày của họ, họ có xu hướng HAY QUÊN HƠN (more forgetful) và trải nghiệm nhiều TÂM TRẠNG THAY ĐỔI NHANH. Điều này thường dẫn đến VA CHẠM trong các mối quan hệ giữa các cá nhân, từ đó làm  XÓI MÒN DẦN LÒNG TỰ TRỌNG (self-esteem) GIẢM CƠ HỘI NGHỀ NGHIỆP. Các vấn đề này cũng gây thêm GÁNH NẶNG TÂM LÝ cho họ: Sự RỐI LOẠN (disorder) thường xảy ra cùng với các bệnh như TRẦM CẢM (depression), NGHIỆN NGẬP (seeks) hoặc RỐI LOẠN LO ÂU (anxiety disorders). BÉO PHÌ (obesity) và các triệu chứng về TUẦN HOÀN TIM MẠCH (cardiovascular) cũng phổ biến hơn ở người lớn bị ADHD. Ngoài ra, những người bị ảnh hưởng có nguy cơ TAI NẠN (accident risk) cao hơn.

Do đó, việc ĐIỀU TRỊ SỚM, THÍCH HỢP không chỉ làm giảm mức độ đau khổ mà còn bảo vệ chống lại thiệt hại do hậu quả gây ra!

Tuy nhiên, nhiều người tiếp tục coi RỐI LOẠN HÀNH VI (behavioral disorder) chủ yếu là “CĂN BỆNH THỜI THƠ ẤU (childhood illness)”. Mặc dù hội chứng luôn bắt đầu khi còn trẻ, nhưng phần lớn bệnh nhân có nhiều triệu chứng kéo dài đến tuổi trưởng thành. Điều này đã được chứng minh, trong số những điều khác, từ công trình khảo sát nghiên cứu của một nhóm do Magaret Sibley từ Đại học Washington điều hành. Trong số 558 trẻ em bị ảnh hưởng được chăm sóc y tế trong 16 năm, có khoảng 90% vẫn có ít nhất các triệu chứng ADHD đơn điệu sau tuổi dậy thì. Hầu hết các triệu chứng được cải thiện trong thời gian chờ đợi hoặc thậm chí đôi khi biến mất hoàn toàn, nhưng chúng thường trải qua các giai đoạn với nhiều hạn chế – đôi khi nhiều hơn hoặc ít hơn.

2. ÍT CHẨN ĐOÁN Ở NGƯỜI LỚN.

Theo làn sóng thứ hai của cái gọi là cuộc „khảo sát KIGGS“ về sức khỏe của trẻ em và thanh thiếu niên ở Đức, được xuất bản bởi Viện Robert-Koch, có khoảng 4,4% trong số hơn 13.000 trẻ em từ 3 đến 17 tuổi tham gia mắc chứng ADHD. Một cuộc khảo sát năm 2016 với 26.744 người trưởng thành trên toàn thế giới do một nhóm của Tổ chức Y tế Thế giới WHO thực hiện cho thấy: Trung bình có 2,8% trong số họ đang sống chung với chứng ADHD có thể chẩn đoán được. Ở nhiều người trong số những người bị ảnh hưởng, có thể nhận ra rất sớm. Tuy nhiên, một số người, như cô Christine, chỉ nhận ra những khó khăn của họ liên quan đến ADHD khi họ trưởng thành.

Những người không được chẩn đoán mắc chứng ADHD khi còn nhỏ hiếm khi được chẩn đoán sau này. Tỷ lệ người lớn bị ảnh hưởng ở Đức thấp hơn tần suất dự kiến. Đối với trẻ em thì ngược lại, với số lượng cao đáng ngạc nhiên xuất hiện ở một số nhóm tuổi. Điều này được đề xuất, trong số những thứ khác, từ một nghiên cứu được công bố vào năm 2017, một số trong đó có sự tham gia của nữ bác sĩ Philipsen.

Theo đó, tỷ lệ chẩn đoán trong số những người được bảo hiểm y tế AOK ở Đức từ năm 2009 đến 2014 đối với trẻ vị thành niên tăng từ 5% lên 6,1%, đối với người lớn tăng gấp đôi từ 0,2% lên 0,4%. Trong số 5.593 trẻ 15 tuổi bị ADHD có dữ liệu mà nhóm đã phân tích khi bắt đầu nghiên cứu, khoảng 30% vẫn được đăng ký là bệnh nhân mắc ADHD sáu năm sau đó, điều này cho thấy có khoảng cách trong việc chăm sóc giữa tâm thần học trẻ em và thanh thiếu niên và tâm thần học người lớn. .

3. NHIỀU DẤU HIỆU THƯỜNG ÍT RỎ RÀNG.

Các triệu chứng ADHD có thể thay đổi theo độ tuổi. Dấu hiệu bên ngoài thường giảm ở người lớn. Chúng bao gồm, ví dụ, tâm lý BỐC ĐỒNG (impulsiveness) rõ rệt và tình trạng BẤT AN BỒN CHỒN (restlessness) khiến chứng ADHD được tặng thêm biệt danh là hội chứng „LÍ LẮC“ (fidget philipp syndrome) . Do đó, các vấn đề khác xuất hiện ít rõ ràng hơn đối với môi trường. Sự THÔI THÚC VẬN ĐỘNG (move) ngày càng tăng được thay thế bằng sự BẤT AN NỘI TÂM MẠNH MẼ (strong inner restlessness) và nhiều vấn đề liên quan đến việc TẬP TRUNG (concentration) khiến những người bị ảnh hưởng luôn gặp nhiều khó khăn cho sức khoẻ và cuộc sống. Những triệu chứng khá tiềm ẩn này có thể là một trong những lý do khiến nhiều người trong một thời gian dài không biết đến ADHD. Những ltriệu chứng của họ của họ ít liên quan đến vấn đề ở trường học, đào tạo hoặc tại nơi làm việc hơn là trường hợp của những người mắc chứng BỒN CHỒN BẤT AN.

Môi trường gia đình cũng có thể góp phần khiến ADHD được phát hiện muộn. Nếu các triệu chứng không quá nghiêm trọng, đôi khi những người trẻ tuổi tương đối hòa thuận với nhau, miễn là thói quen hàng ngày của họ được sắp xếp hợp lý và họ được giúp đỡ làm bài tập mang về nhà cũng như các hoạt động giải trí nếu cần. Nếu những hỗ trợ này đột nhiên biến mất khi chúng rời khỏi nhà, khiến chúng cảm thấy RẤT KHÓ kHĂN có thể TỰ SẮP XẾP và TỔ CHỨC cuộc sống hàng ngày của mình.

Cha mẹ có con mắc chứng „Giảm Chú Ý – Rối Loạn Tăng Động“ ADHD thường sử dụng các phương pháp NUÔI DẠY con KHÔNG THÍCH HỢP. Ví dụ, họ có xu hướng TRỪNG PHẠT những đứa trẻ thường xuyên hơn và ÍT KHEN NGỢI chúng hơn so với những anh chị em bình thường. Từ cái nhìn của trẻ em, chúng sẽ CƯ XỬ BẤT THƯỜNG không thể đoán trước, điều này khiến chúng thêm CĂNG THẲNG (stress) và thêm GÁNH NẶNG .

a) Ngoài việc điều trị bệnh nhân nhỏ tuổi, việc ĐÀO TẠO cha mẹ cũng có thể giúp tạo ra một môi trường hỗ trợ cho những người bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy rằng các biện pháp như vậy chỉ có tác dụng hạn chế nếu người nuôi dạy trẻ – thường là người mẹ trong các nghiên cứu – cũng bị ADHD. Điều này thường xảy ra vì chứng „THIẾU CHÚ Ý – RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG“ ADHD này có YẾU TỐ DI TRUYỀN MẠNH: Theo dữ liệu hiện tại, khả năng DI TRUYỀN của chúng là từ 70 đến 80 phần trăm (1). Do đó, cha mẹ của trẻ bị ADHD nên được thông báo toàn diện về hội chứng và, nếu cần, chỉ cho họ cách tự chẩn đoán.

b) Giáo dục dưới hình thức được gọi là GIÁO DỤC TÂM LÝ (psycho education) là một trong những trụ cột cơ bản của bất kỳ phương pháp điều trị ADJS nào. Các bác sĩ trình bày chi tiết với những người bị ảnh hưởng về chứng rối loạn và hậu quả của nó. Sau đó, cả hai bên cùng nhau vạch ra các chiến lược và kỹ năng để xử lý khả quan hơn những khó khăn trong cuộc sống hàng ngày. Ví dụ: Khoảng chú ý có thể được rèn luyện và tăng lên, và một số tác động của ADHD thậm chí còn trở nên hữu ích và phong phú hơn khi xem xét kỹ hơn.

c) Hiện nay cũng có hỗ trợ kỹ thuật số cho những người bị ảnh hưởng. Cùng với các chuyên gia khác, nhóm của nữ bác sĩ Philippsen tại Bệnh viện Đại học Bonn đã phát triển một ứng dụng điện thoại thông minh nhằm cung cấp thông tin và hỗ trợ quản lý triệu chứng. (2) Trong một nghiên cứu được công bố vào năm 2022 với 60 người tham gia, nhóm nghiên cứu của bà đã có thể cho thấy rằng: Ứng dụng này tốt hơn các tập tài liệu quảng cáo thông tin truyền thống ở nhiều khía cạnh khi đi kèm với liệu pháp nhóm (group therapy) kéo dài 8 tuần.

d) Ngoài ra, nhiều loại THUỐC khác nhau có thể được sử dụng để điều trị. Ở người lớn, các loại thuốc kích thích như Methylphenidate – còn được biết đến với tên thương mại là “Ritalin” (3) và đặc biệt là Amphetamine được sử dụng. Chúng ảnh hưởng đến nồng độ của chất dẫn truyền thần kinh Dopamin và Noradrenaline: Nghĩa là Methylphenidate ức chế tái hấp thu các chất truyền tin trong tế bào thần kinh, làm tăng số lượng của chúng trong khe truyền tin (synaptic cleft).Điều này làm tăng sự truyền tín hiệu thần kinh trong một số mạch nhất định trong não, do đó cải thiện hiệu suất nhận thức.Những bệnh nhân không thể dung nạp các loại thuốc này hoặc có tác dụng không đầy đủ đối với chúng có thể được kê toa Amotoxetine không kích thích (non-stimulant).

4. NHỮNG TRIỆU CHỨNG CÓ THỂ tHAY ĐỔI THERO TUỔI TÁC – THÔNG THƯỜNG NHỮNG TRIỆU CHỨNG »VÔ HÌNH« NGÀY CÀNG TĂNG.

Tuy nhiên, Methylphenidate được sử dụng phổ biến nhất. Một số nghiên cứu cho thấy rằng cấu trúc não của những người bị ADHD có thể thích ứng với những người không bị ảnh hưởng sau khi sử dụng thuốc thường xuyên. Những thay đổi được quan sát, ngoàinhững thứ khác, ảnh hưởng cấu trúc dưới vỏ não sâu hơn, chẳng hạn như „BASAL GANGLIA“ (phần nối kết truyền thông tin giữa hai bán cầu não) và các khu vực khác nhau ở THUỲ TRÁN, THÁI DƯƠNG và THUỲ ĐỈNH (4).Ngoài ra, các nghiên cứu cho thấy rằng: Các vùng não chịu trách nhiệm kiểm soát sự chú ý phản ứng mạnh mẽ hơn dưới ảnh hưởng của Methylphenidate và để có thể biết chính xác thì các nghiên cứu trong tương lai cần khảo sát kỹ hơn nữa…

Hơn một nửa số người này đã cải thiện đáng kể các triệu chứng khi họ dùng các loại thuốc này. Ngoài ra, tâm lý trị liệu cho cá nhân hoặc theo nhóm, có thể làm giảm bớt các triệu chứng và giúp đối phó với cuộc sống hàng ngày. Một nhóm khảo sát của nữ bác sĩ Philipsen đã kiểm tra liệu pháp HÀNh VI NHẬN THỨC (cognitive behavioral therapy) được thiết kế riêng cho ADHD liệu nó có tương đương với sự TƯ VẤN hay không.

Có 419 đối tượng thử nghiệm nhận một trong hai phương pháp điều trị trong một năm theo tính cách ngẫu nhiên. Ban đầu nó bao gồm mười hai buổi điều trị hàng tuần; tiếp theo là chín lần nữa trong khoảng thời gian một tháng. Kết quả cho thấy, cả hai cách can thiệp đều thành công như nhau. Cách trị liệu NHÓM cũng làm tăng sức khỏe chung cho những người tham gia. Trong một nghiên cứu tiếp theo, các bệnh nhân đánh giá liệu pháp hành vi theo nhóm dành riêng cho ADHD tốt hơn chút ít so với điều trị riêng lẻ.

5. TÌM CÁCH CAN THIỆP ĐÚNG CHO BỆNH NHÂN ADHD.

Ngoài ra, còn có sự can thiệp dựa trên phương pháp CHÁNH NIỆM (mindfulness) đối với chứng „Giảm Chú Ý và Rối Loạn Tăng Động“ ADHD. Nhóm nghiên cứu của nữ bác sĩ Philippsen đã thử nghiệm phương pháp này với 64 người trưởng thành bị ảnh hưởng. Một nửa trong số họ đã nhận được tám khóa THỰC TẬP CHÁNH NIỆM (mindfulness training) mỗi lần kéo dài hai tiếng rưỡi. Nửa số còn lại nhận được cách GIÁO DỤC TÂM LÝ (psycho education) theo cùng một phác đồ. (5)

Các đối tượng cả hai nhóm báo cáo rằng: Họ cảm nhận được, các triệu chứng giảm và hai phương pháp điều trị đều có hiệu quả tương tự. Những thay đổi CÁCh SỐNG “Lifestyle” chẳng hạn như THỰC TẬP ĐẶC BIỆT và CHẾ ĐỘ ĂN KIÊNG (diet) hiện không phải là thành phần của việc trị liệu dựa trê – nghiên cứu trước tiên phải chỉ ra liệu chúng có hiệu quả hay không và ở mức độ nào. Liệu các biện pháp nhất định có ưu việt hơn các biện pháp khác hay không và có thể kết hợp thành công trong điều trị ADHD ở tuổi trưởng thành hay không vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Cuộc sống với ADHD đặt ra nhiều thử thách thức đặc biệt cho những người bị ảnh hưởng, đặc biệt là khi đối phó với cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, với tư cách là người điều trị, người ta không được quên sự thật rằng; Chứng RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG cũng có thể có nhiều ĐẶC ĐIỂM TÍCH CỰC của nó.

Những người bị ADHD thường tỏ ra CỰC KỲ SÁNG TẠO, TÒ MÒ và GIỎI TÌM RA những GIẢI PHÁP ĐỘC ĐÁO CHO NHIỀU VẤN ĐỀ. Họ cũng thường được coi là SẲN SÀNG GIÚP ĐỠ (helpful) người khác, NHẠY CẢM (sensitive) và QUYẾN RŨ (charming). Các liệu pháp nên nhắm đến mục đích làm cho cuộc sống hàng ngày của những người bị ảnh hưởng trở nên dễ dàng hơn, mà không cần phải từ bỏ những lợi điểm này.

Bệnh nhân Christine của nhóm bác sĩ Philippsen cảm thấy nhẹ nhõm thấy rõ sau khi cuối cùng cũng tìm ra lời giải thích cho những khó khăn của họ nhờ cách CHẨN ĐOÁN ADHD (6). Những phản ứng như vậy trong giờ tư vấn họ thường gặp phải – xét cho cùng, người lớn mắc chứng ADHD đã phải vật lộn với các vấn đề từ khi còn nhỏ mà trước đây họ không bao giờ có thể phân loại chính xác. Chúng tôi chỉ định cho cô Christine một liệu pháp kết hợp bao gồm GIÁO DỤC TÂM LÝ (psyche education), sử dụng THUỐC Methylphenidate (ritalin) và THỰC TẬP CHÁNH NIỆM (mindfulness training). (7)

Sau một vài tuần, cô ấy trở lại phòng khám ngoại trú của họ. Ngay trong vài phút đầu tiên, rõ ràng là cô ấy đã làm tốt hơn: Cô ấy tỏ ra BÌNH TĨNH hơn, KIÊN NHẪN hơn và KHÔNG CÒN NGẮT LỜI người khác nữa. Theo cô, THUỐC đã giúp cô TỈNH TÁO hơn.

Trong Giào Dục Tâm Lý, cô ấy đã học được ADHD LÀ GÌ và làm thế nào để cô có thể TỰ SẮP XẾP và TỔ CHỨC cuộc sống và công việc hàng ngày hiệu quả hơn. Cô ấy có thể sử dụng công cụ „nhắc nhở lịch hẹn“ tốt hơn . Và các bài thực tập chánh niệm giúp cô ấy dễ dàng khắc phục các tình huống căng thẳng hàng ngày.

. . . . .

NGUỒN

* Hoxhaj, E. và cộng sự: Chánh niệm và Giáo dục Tâm lý ở người lớn ADHD: Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng / Cơ quan Lưu trữ Châu Âu về Tâm thần học và Khoa học Thần kinh Lâm sàng 268, 2018

* Philipsen, A. và cộng sự: Ảnh hưởng của liệu pháp tâm lý nhóm, tư vấn cá nhân, thuốc Methylphenidate và giả dược (placebo) trong điều trị chứng „Giảm Chú Ý và Rối Loạn Tăng Động“ ở người trưởng thành: Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên / JAMA Tâm thần học 72, 2015

* Selaskowski, B. và cộng sự: Giáo dục Tâm lý được hỗ trợ bởi „điện thoại thông minh“ trong chứng „Giảm Chú Ý và Rối Loạn Tăng Động“ ở người trưởng thành: Một thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát / Nghiên cứu Tâm thần học 317, 2022

* Sibley MH và cộng sự: Các dạng thuyên giảm khác nhau của ADHD trong nghiên cứu điều trị đa dạng đối với ADHD / Tạp chí Tâm thần học Hoa Kỳ 179, 2022

Ghi chú: Tác gia bài biên khảo này là cô Aylin Mehren, anh Marcel Schulze và cô Alexandar Philippsen. Đăng trên tạp chí chuyên môn „Gehirn&Geist“ (brain and spirit) – chuyên đăng tải về những chủ đề tài thuộc các khoa Tâm Lý Học (psychology); Nghiên cứu Não bộ (brian research) và Y Khoa (medicine) / số phát hành Nr. 6/2023

Sơ lược về ba tác giả:
* Cô Aylin Mehren điều hành bệnh viện đại học Bonn nhóm khảo sát về »Thể thao và Nhận thức thần kinh« (sport and neurocognition).
* Anh Marcel Schulze cộng tác với trong nhóm của Alexandra Philipsen,
* Cô Alexandra Philipsen là giám đốc bệnh viện và phòng khám đa khoa về tâm thần học và tâm lý trị liệu của bệnh viện đại học Bonn. Trọng tâm nghiên cứu của cô là khảo sát ADHD ở tuổi trưởng thành.

. . . . .

GHI NHẬN

Đối với chúng tôi, nội dung bàibiên khảo trên không có gì là lạ lùng hay mới lạ cả – nếu không nói rằng: Tất cả những điều các chuyên gia về thần kinh học, não bộ học, tâm lý học hay tâm lyq trị liệu v.v… phát hiện, hay kết quả khám phá bằng nhiều công trình nghiên cứu khảo sát „khoa học“ v.v… về bệnh THIẾU CHÚ Ý và RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG (Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, viết tắt là ADHD) cùng lắm chỉ là những điều XÁC NHẬN, CHỨNG MINH tư tưởng làm nền tảng Y Lý, Y Học và Y Thuật của „Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®“ về bệnh chứng này!

A. Một thoáng ĐÃ LÀ vào ngày 20.05.2017 tại Đại học HÙNG VƯƠNG, Phú Thọ – Việt Nam:

Hội Thảo Khoa Học về „Ứng Dụng Tâm Lý Học, Giáo Dục Vào Can Thiệp Rối Loạn Phát Triển“ đã được Hội Khoa Học Tâm Lý – Giáo Dục Việt Nam tại Hà Nội và Trường Đại học HÙNG VƯƠNG – Phú Thọ đồng tổ chức.

Chúng tôi, Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®, là một tổ chức DUY NHẤT của một người Đức GỐC Việt ở ngoài nước được mời tham dự „tự túc“ để trình bày về Y Pháp TÂM-THỂ P.E.R.G.® cho đế tài rất HOT trong thời buổi đa văn hoá hiện nay. Các nhân vật từ nước ngoài được mời tham dự, ngoài chúng tôi ra, còn có hai (02) vị giáo sư người Mỹ một nam một nữ đến từ Hoa kỳ.

Bài tham luận 10 trang giấy DIN A4 của chúng tôi đã được gửi đến Ban Tổ chức để đăng vào Tập KỶ YẾU của Hội thảo. Đến giờ chót, theo lời trình bày của vị Chủ tịch Hội Khoa Học Tâm Lý – Giáo Dục VN cho biết rằng: Toàn bộ về Y Ly, Y Học và Y Thuật của phương pháp Thầy phát minh hoàn toàn QUÁ MỚI MẺ đối với nền y khoa hiện đại về lãnh vực này – nhất là đối với ngành Y tại Việt Nam. Vì thế cho nên, Ban Tổ chức rất tiếc quyết định không thể in ấn bài tham luận của Thầy vào Kỷ Yếu Hội Thảo được, nhưng Thầy có thể trình bày giới thiệu phương pháp của Thầy cho đề mục này trong phần WORKSHOP để giới thiệu đến mọi người tìm hiểu thêm ạ!

Vì bài tham luận của chúng tôi „không thể“ in ấn trong Kỷ Yếu Hội Thảo, nên chúng tôi cũng không được phép lên „diễn đàn“ chia sẻ bài tham luận của P.E.R.G.® và trao đổi với quan khách về lãnh vực này!

Có một điểm rất quan trọng trong bài tham luận về việc CHẨN và TRỊ trẻ em hay thanh thiếu niên Tự Kỷ, Thiếu Chú Tâm, Tăng Động, Rối Loạn Phát Triển v.v… theo Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.® ĐÃ được chúng tôi KHẲNG ĐỊNH và QUẢ QUYẾT, nay được ba tác giả bài biên khảo trên PHÁT HIỆN „gián tiếp“ XÁC NHẬN và CHỨNG MINH Y Lý và Y Học của chúng tôi là:
(1) „THIẾU CHÚ Ý – RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG“ ADHD này có YẾU TỐ DI TRUYỀN MẠNH: Theo dữ liệu hiện tại, khả năng DI TRUYỀN của chúng là từ 70 đến 80 phần trăm“

Họ CHỈ nói đến „khả năng di truyến“ và „mức độ di truyền“ là „70 đến 80 phần trăm“  Nhưng họ KHÔNG NÓI CHÍNH XÁC được rằng:
1) Di truyền từ AI?
2) sao chỉ có 70-80 phần trăm?

Theo Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®:
Các trẻ và thanh thiếu niên BỊ các triệu chứnng RỐI LOẠN PHÁT TRIỂN các kiểu như Tự kỷ, Thiếu Chú tâm, Tăng động, Chậm nói, Không Phát âm được, Hành vi lặp đi lặp lại v.v… đều có TÁC NHÂN TRUYỀN TRAO – cái gọi là DI TRUYỀN – từ người Mẹ:
1. Từ lúc THỤ THAI và SUỐT THỜI GIAN trong NOÃN BÀO cho đến khi CHÀO ĐỜI – cái gọi là „di truyền BẨM SINH“ (congenital);
2. thời gian sau khi sinh cho đến lúc lớn lên qua sự GIÁO DỤC của gia đình và HỌC ĐƯỜNG, qua sự TIẾP CẬN, TIẾP XÚC với MÔI TRƯỜNG, BÈ BẠN, CỘNG ĐỒNG… xung quanh từ ÂM THANH, MÀU SẮC, CÔNG CỤ SỬ DỤNG trong cuốc sống hàng ngày… – cái gọi là „di truyền HUÂN TẬP“ (acquired)

Kiến giải mới về NHÂN TỐ gây ra các triệu chứng RỐI LOẠN PHÁT TRIỂN cho trẻ em và thanh thiếu niên đã được chúng tôi giải trình trong bốn (04) Videos liên hệ chủ đề vào cuối năm 2017 và đầu năm 2018 như sau:

* Giúp người Mẹ tránh DI TRUYỀN BỆNH cho con trong lúc thụ thai (04.12.2017) https://youtu.be/BdYj6xiC3T8

* Thao tác PERG® Kích Hoạt Khai Thông Não Bộ và Hệ Bạch Huyết (21.12.2017) https://www.youtube.com/watch?v=0n1PL1rKj2I

* Người Mẹ Mang Thai Ảnh Hưởng Di Truyền Đến Thai Nhi (26.12.2017) https://www.youtube.com/watch?v=fPRH4KpcWyY

* Người Mẹ Mang Thai Ảnh Hưởng Di Truyền Đến Thai Nhi (27.12.2017) https://www.youtube.com/watch?v=q-hx7U0mYEg

* RỐI LOẠN THẦN KINH ảnh hưởng suy nghĩ và hành vi của Thanh Thiếu Nhi (02.01.2018) https://www.youtube.com/watch?v=OGSIsl6aQJ0

Từ những luận cứ trên, chúng tôi QUẢ QUYẾT và KHẲNG ĐỊNH rằng:
Có „DI TRUYỀN“ nhưng KHÔNG „DI BỆNH“ (!)

B. Còn những điểm đánh dấu từ (2) đến (7) chẳng có gì lạ lùng cả; bởi tất cả những điều này cũng CHỈ là phương thức CHỮA NGỌN mà thôi (!). Theo Y Lý và Y Học của Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®, TÁC NHÂN dẫn đến bệnh chứng „THIẾU CHÚ Ý và RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG“ (ADHD) ở mỗi bệnh nhân TUYỆT ĐỐI HOÀN TOÀN KHÁC NHAU, nên không thể có một CÔNG THỨC (concept) ĐIỀU TRỊ (therapy) GIỐNG NHAU được (!)

C. NHỮNG TRIỆU CHỨNG PHỔ BIẾN của ADHD

ADHD được đặc trưng bởi sự THIẾU CHÚ Ý (attention deficit), BỐC ĐỒNG hoặc NĂNG NỖ (impulsive) và HIẾU ĐỘNG THÁI QUÁ hay TĂNG ĐỘNG (hyperactivity). Những đặc điểm này được THỂ HIỆN như thế nào và MỨC ĐỘ chúng ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của những người bị ảnh hưởng KHÁC NHAU ở mỗi người. Các biểu hiện điển hình của các lĩnh vực cốt lõi trong hai hạng mục »thiếu chú ý« và »bốc đồng / tăng động« được liệt kê dưới đây (phỏng theo DSM-V).

Người lớn phải được chẩn đoán bị ADHD dựa trên ít nhất NĂM (05) ĐIỂM THUỘC ÍT NHẤT MỘT TRONG HAI HẠNG MỤC nêu trên. Ngoài ra, các triệu chứng đó phải
a) xuất hiện từ thời thơ ấu;
b) xuất hiện thường xuyên trong một số tình huống và …
c) gây hậu quả tiêu cực cho những người bị ảnh hưởng.

Hạng mục I: KHÔNG CHÚ Ý (inattention)

1. Hầu như không chú ý đến chi tiết hoặc phạm sai lầm do bất cẩn.

2. Khó duy trì sự chú ý.

3. Thường tỏ ra không lắng nghe.

4. Không làm theo hướng dẫn và đánh mất cơ hội.

5. Khó hoàn thành nhiệm vụ giao phó.

6. Gặp khó khăn trong việc tổ chức công việc và sinh hoạt.

7. Né tránh hoặc chống lại những công việc khó khăn phức tạp.

8. Thường xuyên làm mất những thứ cần thiết của công việc.

9. Dễ bị phân tâm. Hay quên các sinh hoạt hàng ngày.

Hạng mục II: BỐC ĐỒNG (impulsive) – TĂNG ĐỘNG (hyperactivity)

1. Thường cựa quậy, nhịp chân hoặc ngồi vặn vẹo trên ghế.

2. Thường lúc lắc, khó ngồi yên.

3. Đi tới lui nhiều hoặc cảm thấy rất bồn chồn, bất ổn.

4. Không thể bình tĩnh tham gia các hoạt động giải trí.

5. Thường xuyên „đứng ngồi không yên“ và cư xử như thể bị điều khiển.

6. Nói nhiều.

7. Thốt ra câu trả lời trước khi câu hỏi chấm dứt.

8. Không kein nhẫn chờ đến lượt mình.

9. Thường ngắt lời hoặc lấn áp người khác.

Lưu ý:

Danh sách này không thay thế một sự chẩn đoán!

Nếu bạn cảm thấy mình có thể bị chứng ADHD thì hãy mạnh dạn tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý trị liệu hoặc inbox cho chúng tôi để có thể giúp bạn SỚM TÌM RA TÁC NHÂN GÂY CHỨNG ADHD để KỊP THỜI ĐIỀU TRỊ.

[trích dịch từ tài liệu của bài biên khảo trên!]

D. FAZIT
Như thông lệ, chúng tôi thường chấm dứt mỗi bài chia sẻ bằng CHÂN LÝ CỐT LÕI của mọi tật dịch dị bệnh khổ đau của Thân và Tâm theo Y Lý và Y Học „Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®“ là:

„Bạn ĐANG LÀ
CÁI Bạn ĐÃ LÀ
Bạn SẼ LÀ
CÁI Bạn ĐANG LÀ…M“

Thương kính chúc các Bạn cùng thân quyến ngày cuối tuần nhiều sức khoẻ, năng lượng, hạnh phúc, an lành và Ý NHƯ VẠN SỰ

Gs. THỊ CHƠN Ngô Ngọc Diệp
Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®
Chủ Nhật ngày 18.06.2023