PSYCHE All 05/03August2023
Tư Liệu Tham Khảo

ĐA NHÂN CÁCH (multiple personalities) – TÂM THỨC RẠN NỨT!

RỐI LOẠN BẢN SẮC PHÂN LY (dissociative identity disorder) dường như khó tin đến mức một số người vẫn còn nghi ngờ về sự có mặt của nó. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đang dần phát hiện sự rạn nứt nội tâm này xảy ra như thế nào.

Khi Lina còn đi học, cô thường đưa ra những câu đố cho giáo viên của mình. Khi cô hoàn thành một bài kiểm tra toán mà tin rằng cô không mắc lỗi nào, nhưng kết quả nó chỉ đủ cho điểm năm. Có hôm cô viết bằng tay phải, hôm sau cô cầm bút máy bằng tay trái. Đôi khi, các chữ cái và số được tô điểm thật cầu kỳ, sau đó những nét trang trí bằng chữ viết tay của cô ấy lại biến mất.

Sau này, khi đã bắt đầu đến trường, cô thường TỰ HỎI về bản thân mình: “Có lần tôi dậy sớm hơn để chuẩn bị một bài thuyết trình – nhưng văn bản đã hoàn thành đang nằm trong máy in,” cô kể. Có lần Lina không nhận ra rằng, những người khác không phải lúc nào cũng bỏ lỡ hàng giờ, hàng ngày hoặc hàng tuần như cô – họ không thức dậy ở những nơi xa lạ mà không biết làm thế nào họ đến đó được; hay họ không bao giờ tìm thấy đĩa CD của ban nhạc mà họ thực sự ghét trong nhà của họ; hoặc những người phục vụ trong nhà hàng không mang đến cho họ những món ăn mà họ sẽ không bao giờ gọi.

Mãi đến năm 20 tuổi, cô mới phát hiện ra rằng mình KHÔNG ĐƠN ĐỘC TRONG HÌNH HÀI cô. Nữ chuyên gia tâm lý trị liệu của cô vào thời điểm đó đã trở nên nghi ngờ rằng, bệnh nhân dường như không còn ký ức về buổi trị liệu cuối cùng.

Lina, hiện đã ngoài 40 tuổi và có một cái tên khác và mắc chứng ” RỐI LOẠN BẢN SẮC PHÂN LY”. Dưới cái tên phổ biến trước đây là “ĐA NHÂN CÁCH”, hiện tượng này đã trở thành một phần cố định của nền văn hóa đại chúng. Những nhân vật như tên giết phụ nữ Norman Bates trong phim “Psycho” của Alfred Hitchcock v.v… đã định hình ý tưởng về căn bệnh này. Trong khi sự kỳ thị xung quanh nhiều bệnh tâm lý đang dần sụp đổ, RỐI LOẠN BẢN SẮC TÁCH LY XÃ HỘI là một trong số những căn bệnh cuối cùng chưa thể hiểu được.

Chứng rối loạn này không hề hiếm gặp: Người ta ước tính rằng cứ 100 phụ nữ thì có một người mắc bệnh này – thường xuyên hơn nam giới. Sự RẠN NỨT NHÂN CÁCH (split personality) phát triển trong THỜI THƠ ẤU. Theo phiên bản hiện hành của Cẩm nang Chẩn đoán Bệnh Tâm lý (DSM-5) của Mỹ, những người bị ảnh hưởng có ít nhất hai, nhưng thường nhiều BẢN SẮC (identities) hơn – GIỮA NHỮNG BẢN SẮC ĐÓ HỌ THƯỜNG VÔ TÌNH CHUYỂN ĐỔI QUA LẠI. Điều này tạo ra những KHOẢNG TRỐNG TRÍ NHỚ – bởi vì MỘT NGƯỜI BÊN TRONG được xem là một PHẦN của NHÂN CÁCH KHÔNG THỂ NHỚ những gì NGƯỜI KIA ĐÃ LÀM. Nhiều người bị ảnh hưởng thậm chí không biết rằng họ đang chia sẻ thể xác của họ với người khác cho đến khi họ được chẩn đoán.

I. MỘT THÂN XÁC, NHIỀU ĐẦU ÓC

Những PHẦN NHÂN CÁCH KHÁC NHAU lúc đó không chỉ là những khía cạnh khác nhau của một người, mà là TỪNG CÁ TÍNH (character) PHỨC TẠP và NHIỀU MẶT.

Mỗi con NGƯỜI BÊN TRONG đều có ĐỘ TUỔI, GIỚI TÍNH cũng như SỞ THÍCH và QUAN ĐIỂM RIÊNG.
* Người ngoài thường dễ dàng nhận ra một sự thay đổi: CÓ VẺ NHƯ MỘT SINH VẬT KHÁC ĐANG KIỂM SOÁT CƠ THỂ của người đó.
* TƯ THẾ và NÉT MẶT thường thay đổi, một giọng nói chắc nịch và vang dội có thể đột nhiên trở thành một hơi thở nhẹ nhàng.
* Ngoài ra còn có những TÁC ĐỘNG VẬT LÝ rõ ràng: Chẳng hạn như những người trong nhà có thể bị dị ứng.
* Một số BỊ MÙ hoặc BẠI LIỆT trong khi số còn lại KHÔNG BỊ KHUYẾT TẬT.
* ĐỒNG TỬ của một số người khá nhỏ, của những người khác thì rộng. Những người bị ảnh hưởng và các nhà trị liệu thậm chí còn báo cáo rằng đôi khi họ có ấn tượng rằng màu mắt thay đổi khi họ thay đổi – ví dụ như từ xanh đậm sang xanh ngọc nhạt.

Nếu ai đó thấy điều này khó tin thì họ cũng không đơn độc. Ngay cả một phần của thế giới chuyên khoa cho đến ngày nay vẫn còn hoài nghi cho đến ngày nay.

Đề tài của cô là: MỌI PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG ĐÃ TẠO RA BỨC TRANH LÂM SÀNG. Điều này được chống lưng qua trường hợp nổi tiếng của Sybil – câu chuyện về Shirley Mason, một phụ nữ đến từ Minnesota được xem là có 16 NHÂN CÁCH. Sau khi xuất bản cuốn sách bán chạy nhất »Sybil« vào năm 1973, hàng nghìn người Mỹ đã lên tiếng tuyên bố rằng: Họ cảm thấy mình giống như nhân vật chính.


Vào những năm 1980, khi bệnh ĐA NHÂN CÁCH lần đầu tiên trở thành MỘT CHẨN ĐOÁN CHÍNH THỨC, nó đã chần đoán cho ​​hàng chục nghìn người – đây là một sự thổi phồng về một căn bệnh mà công chúng không thể hiểu nổi. Hôm nay có một số bằng chứng cho thấy có một vụ lừa đảo lớn đằng sau vụ án Sybil. Bác sĩ tâm thần của Mason dường như đã lừa bệnh nhân của mình đưa ra những tuyên bố quan trọng và thu lợi từ việc bán câu chuyện của cô Shirley Mason.

Những người ủng hộ “MẪU NHẬN THỨC XÃ HỘI” (social cognitive model) không coi đây là trường hợp cá biệt. Họ nghi ngờ rằng: Những nhà trị liệu bị thuyết phục về sự tồn tại của đa nhân cách , họ đã gợi ý những ký ức sai lầm cho bệnh nhân của họ và khiến người bị ảnh hưởng chơi trò PHÂN LIỆT NỘI TÂM (inner division) cho đến khi chính bệnh nhân tin điều đó. Ngay cả những chuyên gia nổi tiếng như nhà nghiên cứu trí nhớ Elizabeth Loftus cũng tin rằng chứng RỐI LOẠN BẢN SẮC PHÂN LY XÃ HỘI (dissociative identity disorder) là do TƯỞNG TƯỢNG (imagination)

2. KHÔNG CHỈ LÀ TRÒ DIỄN SUẤT HAY TƯỞNg TƯỢNG.

Cô Yolanda Schlumpf thuộc Đại học Zurich phản đối: “Ý tưởng này thực sự đã bị vô hiệu hóa trong một thời gian dài. Nữ bác sĩ thần kinh này là một trong số ít chuyên gia trên thế giới chuyên nghiên cứu về chứng rối loạn này. Năm 2012, các nhà nghiên cứu do nữ chuyên gia thần kinh học Simone Reinder thuộc Đại học King’s College London điều hành đã bác bỏ quan điểm cho rằng các bệnh nhân chỉ đơn thuần đóng nhiều vai trò khác nhau.

Họ đã so sánh hoạt động não bộ của 11 người được chẩn đoán với hoạt động của 18 người không bị ảnh hưởng được cho là bắt chước sự thay đổi một nhân cách nào đó. Một số đối tượng khỏe mạnh có trí tưởng tượng đặc biệt mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngay cả những người giàu trí tưởng tượng nhất trong số họ cũng không thể tạo ra mô hình kích hoạt đặc trưng đã xảy ra ờ các bệnh nhân.

Ngay cả các diễn viên chuyên nghiệp cũng không thể đóng các vai khác nhau một cách đáng tin cậy đến mức quét não cũng không thể phân biệt được họ với những người mắc chứng rối loạn. Sự thay đổi không chỉ ảnh hưởng đến hành vi bề ngoài. Nhiều mạng lưới thần kinh khác nhau hoạt động, não bộ đột nhiên xử lý nhiều kích thích khác nhau, mạch, huyết áp và thậm chí cả thị lực cũng thay đổi nhanh chóng.

Một CẤU TRÚC BẢN SẮC PHÂN LY phát sinh từ sự khổ đau khổ cảm xúc gây ra cho trẻ trước năm tuổi. Những trải nghiệm đặc biệt nghiêm trọng bởi sự cố tình làm tổn thương những đứa trẻ bởi người chăm sóc. Theo cô Yolanda Schlumpf, HÀNH VI XÂM PHẠM THỜI THƠ ẤU như vậy là một LỰC HUỶ HOẠI CỰC KỲ. “ĐÓ LÀ THUỐC ĐỘC CHO TÂM HỒN“, cô nhấn mạnh.

Thông thường, những người ĐA NHÂN CÁCH (mitiple personality) đã từng BỊ LẠM DỤNG TÌNH DỤC bởi các THÀNH VIÊN TRONG GIA ĐÌNH, nhiều người đã từng là nạn nhân của bạo lực nghi lễ, TRA TẤN, HÃM HIẾP HOẶC MẠI DÂM TRẺ EM – TỘI PHẠM CÓ TỔ CHỨC THƯỜNG ĐỨNG ĐẰNG SAU.

“Đối với tôi cũng vậy,” Lina trình bày. Cô ấy không muốn tiết lộ chi tiết để bảo vệ danh tính của mình. “Tôi cứ bị những vết SẸO LẠ và những VẾT THƯƠNG không thể giải thích được. Khi tôi có những ký ức về bạo lực đã xảy ra với tôi, chúng rất mơ hồ và không có thật.« Sự thật rằng: Những trải nghiệm của cô ấy là có thật chỉ được đưa ra ánh sáng khi một nhân viên xã hội xem xét những lời giải thích của Lina một cách nghiêm túc và bằng chứng cho những lời tuyên bố của cô ấy được tìm thấy trong một khu rừng: Vỏ đạn giả từ một cảnh hành quyết giả tạo. Theo Lina, thủ phạm ở đó đã hăm dọa một nạn nhân muốn liên lạc với cảnh sát.

Theo cô Michaela Huber cho biết những gì những người bị ảnh hưởng đã trải qua tồi tệ đến mức các báo cáo đôi khi khó chịu đựng được, ngay cả đối với các nhà trị liệu có kinh nghiệm. Cô chuyên điều trị chứng rối loạn bản sắc phân ly xã hội. “Tôi nghĩ đó là lý do tại sao sự xáo trộn thường được đặt câu hỏi. Nhiều người không muốn tin rằng một điều gì đó kinh khủng như vậy đang thực sự xảy ra.” Khi một người nào đó BỊ LẠM DỤNG SỚM TRONG ĐỜI, NGUYÊN NHÂN đó thường đến từ CHA MẸ hoặc NHỮNG NGƯỜI THÂN YÊU khác. Sự xáo trộn nội tâm của đứa trẻ, MỘT MẶT YÊU NGƯỜI CHĂM SÓC, mặt khác muốn HẾT SỨC THOÁT KHỎI NGƯỜI NÀY, khiến cho NỘI TÂM BỊ NỨT RẠN. “Nhưng thực tế là NHÂN CÁCH BỊ PHÁ VỠ là PHÉP ẨN DỤ SAI”, nữ trị liệu chấn thương (trauma therapist) giải thích rõ. “HAI TÂM TRẠNG ĐỐI NGHỊCH NHƯ VẬY THẬM CHÍ KHÔNG THỂ PHÁT TRIỂN CÙNG NHAU.”

Thật ra, TRẺ NHỎ VẪN CHƯA CÓ MỘT BẢN NGÃ ỔN ĐỊNH. Giống như nhiều thứ khác, ĐỂ CÓ THỂ NHẬN RA BẢN THÂN (independent being) THÌ ĐIỀU NÀY ĐÃ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG CON NGƯỜI TỪ TRƯỚC KHI SINH. Tuy nhiên, để PHÁT TRIỂN điều này, con người cần có những NGƯỜI YÊU THƯƠNG CHĂM SÓC, theo các nhà tâm lý phát triển (developmental psychologist). Có thể nói, bất cứ ai chưa từng trải qua một môi trường được bảo vệ, họ phải chịu đựng hết sự tàn bạo này đến sự tàn bạo khác và vẫn phải đến trường vào ngày hôm sau, đều bị mắc kẹt trong từng tình huống riêng lẻ. Bởi vì sự việc của từng người hoàn toàn khác nhau.

Lý thuyết hứa hẹn nhất hiện nay về chứng rối loạn chia nhân cách bên trong thành hai nhóm: Phần NHÂN CÁCH (personality) “CÓ VẺ BÌNH THƯỜNG” (apparently normal) và “TÌNH CẢM” (emotional).

Nhóm trước CHỈ BIẾT LO CUỘC SỐNG HÀNG NGÀY. Họ không có ký ức về những điều ghê tởm và có thể xảy ra như thế.

Nhóm sau là những người BỊ CHẤN THƯƠNG (trauma). Cảnh tượng đột nhiên xuất hiện ngay khi có một nguyên nhân nào đó kích hoạt. Những đoạn hồi tưởng như vậy tương tự như những đoạn hồi tưởng của những người mắc chứng RỐI LOẠN CĂNG THẲNG HẬU CHẤN THƯƠNG (post-traumatic stress disorder) khi có một mùi, âm thanh hoặc sự tiếp cận nào đó đột ngột khiến ký ức ập đến khiến họ không thể kiểm soát được. Người bị ảnh hưởng cũng bị rạn nứt nội tâm bởi sự chấn thương. Do đó, những gì đã xảy ra thường không được tích hợp vào bộ nhớ. Nó được trải nghiệm lặp đi lặp lại bất ngờ – không phụ thuộc vào bối cảnh, không gian và thời gian – và nó có tác dụng đối với người bị sang chấn ngay ở khoảnh khắc đó dường như sự việc có thật và cũng mang tính chất đe dọa chính xác như dạo nào.

III. NGUỒN GỐC: MỘT SỰ KHỔ ĐAU KHÔNG THỂ HIỂU ĐƯỢC.

Trong trường hợp RỐI LOẠN BẢN SẮC PHÂN LY XÃ HỘI (dissociative identity disorder), các chuyên gia nghi ngờ rằng sự RẠN NỨT này thậm chí còn sâu sắc hơn. Chấn thương xảy ra quá sớm và nghiêm trọng đến mức không chỉ ký ức về nó bị cô lập mà cả một bản sắc đang phát triển xung quanh nó. Điều khó tưởng được không là một phần của Ý THỨC HÀNG NGÀY, mà phải TỒN TẠI RIÊNG BIỆT – được bao bọc an toàn trong một NHÂN VẬT khác. Sự chia tách một mặt là sự RỐI LOẠN trong sự PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH (personal development); mặt khác là CƠ CHẾ BẢO VỆ CỦA TÂM HỒN (psychological protection mechanism)

Những người bị chấn thương thường TỰ nhớ những gì đã xảy ra với họ. Ví dụ, họ vẫn là những đứa trẻ bị chấn động sâu sắc về những gì họ đã trải qua. Đôi khi, những phần cảm xúc đóng vai trò NGƯỜI BẢO VỆ và TỰ VỆ trong những khoảnh khắc có mối đe dọa thực sự hoặc có cảm giác sẽ bảo vệ “hệ thống” (system), tức là tất cả mọi NHÂN CÁCH của người bị ảnh hưởng. Những người sống nội tâm như vậy thường là những cậu bé tuổi teen. “Ở nơi tôi đó là cậu Bo 16 tuổi,” Lina kể. “Bo khá cứng rắn. Hắn tập võ, hút thuốc và uống cà phê đen.”

Trên thực tế, sự RẠN NỨT thường theo một KHUÔN MẪU NHẤT ĐỊNH. Ngoài những đứa trẻ bị chấn thương tâm lý hoặc bình thường thì những người bảo vệ vị thành niên và những nhân cách hàng ngày không cần thiết còn có một kiểu người sống nội tâm khác đặc biệt dễ bị kích thích rằng: THỦ PHẠM DƯỜNG NHƯ NÓI TRỰC TIẾP TỪ HỌ. Họ sẽ nói những điều như; „Người ta đã gây đau đớn cho bạn là đúng. Bởi bạn không xứng đáng tốt hơn.” Cô Michaela Huber giải thích: “Điều này liên quan đến cái gọi là thù phãm bắt chước hình sự.“ Chúng phát sinh vì một người không ý thức thậm chí đồng hoá mình với kẻ tấn công. “Những trẻ bị chấn thương tâm lý nghiêm trọng cũng bị phân ly hoàn toàn những phần này khiến tạo ra một loại kẻ thù nội tâm.” Rạn nứt ban đầu dường như tạo t´´điều kiện thuận lợi cho sự phân mảnh bản sắc ngày càng tăng và do đó cho phép ngày càng nhiều nhân vật bên trong nội tâm xuất hiện.

IV. THAY ĐỔI NHÂN VẬT TRONG MÁY QUÉT NÃO

Năm 2014, cô Yolanda Schlumpf và các đồng nghiệp đã thực hiện một nghiên cứu để kiểm tra lý thuyết về hai loại NHÂN VẬT NỘI TÂM. Các nhà khoa học đã xem xét hoạt động não của những người bị ảnh hưởng bằng cách sử dụng thiêt bị CHỤP CỘNG HƯỞNG TỪ CHỨC NĂNG (magnetic resonance imaging).

15 đối tượng thử nghiệm trước tiên được yêu cầu trao sự kiểm soát một nhân cách hàng ngày trước khi thối lui và một nhân vật nội tâm bị chấn thương tâm lý lênphía trước.

Lina là một trong những người tham gia. “Vào thời điểm đó, tôi đã có thể để một số nhân vật nội tâm lên phía trước. Nói cách khác, họ thật sự đã tiếp nhận hình hài, trong khi những nhân vật khác nhìn và đã nghe thấy mọi thứ như thể qua một cửa sổ lớn. Tôi đã học được cách kiểm soát điều này một cách có ý thức trong quá trình trị liệu,” cô kể lại. Một nhân vật tên KIRA lọt vào máy quét não. Nhân vật này là một phần trong đội ngũ hàng ngày của Lina, LUÔN BÌNH TĨNH và ĐIỀM TĨNH, có MÁI TÓC DÀI MÀU VÀNG, ĂN CHAY TRƯỜNG và THEO ĐẠO PHẬT. Theo yêu cầu của người điều hành thí nghiệm, sau đó ROSA đã tiếp nhân cơ thể. Cô bé gái sáu tuổi nhớ rất rõ những lần bị bạo hành đã từng trải qua.

Các phép đo đạt cho thấy NHỮNG THAY ĐỔI HOẠT ĐỘNG CỦA NÃO rất phù hợp với cái gọi là LÝ THUYẾT PHÂN LY XÃ HỘI CÓ CẤU TRÚC (theory of structural dissociation).

Ở phần NHÂN CÁCH CẢM XÚC (emotional personality) như ROSA bị chấn thương tâm lý, HOẠT ĐỘNG ở VÙNG NÃO TRƯỚC TRÁN (dorsomedial prefrontal cortex) và VÙNG NÃO QUỸ ĐẠO (orbitofrontal cortex) TĂNG LÊN.

Những khu vực (cortex) này ở NÃO TRƯỚC (forebrain) giúp xác định những gì chúng tôi dự đoán mang tính cách ĐE DỌA. Nhóm nghiên cứu cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy kiểu người SỐNG NỘI TÂM ngày càng TẬP TRUNG NHIỀU HƠN VÀO SỰ NGUY HIỂM.

So với nhóm CHỈ BIẾT LO CUỘC SỐNG HẰNG NGÀY, vùng não cảm giác thân thể và vận động (somatosensory and the motor cortex) đồng thời hoạt động tích cực hơn trong ở những NHÂN CÁCH CẢM XÚC – nghĩa là các khu vực của sự CẢM NHẬN (spüren) và HÀNH ĐỘNG (act) trong tự thân. Những phần như vậy có thể tiếp xúc nhiều hơn với cảm xúc và cảm giác cơ thể của họ, trong khi những NHÂN CÁCH HÀNG NGÀY như nhân vật vô tư KIRA lại BỊ NGẮT KẾT NỐI với THẾ GIỚI CẢM XÚC thực tế của họ.

Ở những người như ROSA với NHÂN CÁCH CẢM XÚC, SỐNG NỘI TÂM thì mức độ kích thích cao hơn cho thấy dấu hiệu CĂNG THẲNG THỂ CHẤT (physical stress) như NHỊP TIM TĂNG NHANH (accelerated pulse) và TĂNG HUYẾT ÁP (increased blood pressure).

Trưởng nhóm nghiên cứu cô Yolanda Schlumpf giải thích: “Hoạt động não bộ của phần NHÂN CÁCH CẢM XÚC (emotional personality) làm cho chúng tôi nhớ đến các mô hình đã phát hiện ra ở những bệnh nhân mắc chứng RỐI LOẠN CĂNG THẲNG HẬU CHẤN THƯƠNG (post-traumatic stress disorder)”.

Bây giờ người ta cho rằng: HAI RỐI LOẠN NÀY CÓ LIÊN QUAN CHẶT CHẼ VỚI NHAU. Phần liên kết kết nối là DẠNG PHỤ PHÂN LY XÃ HỘI (dissociative subtype) của RỐI LOẠN CĂNG THẲNG HẬU CHẤN THƯƠNG. Nó thường phát sinh bởi những chấn thương đặc biệt sớm và nghiêm trọng trong quan hệ tình cảm (interpersonal trauma). Trong khi hội chứng thường đặc trưng qua sự KÍCH THÍCH CẢM XÚC và HỒI TƯỞNG SỰ CHẤN THƯƠNG, thì ở những trường hợp phân ly xã hội tập trung vào việc thoát khỏi những gì đã trải nghiệm.

Điều này cũng cho thấy trong sự ỨC CHẾ TẾ BÀO THẦN KINH đối với NHỮNG KÝ ỨC và CẢM XÚC CĂNG THẲNG. Một số VÙNG NÃO TRƯỚC TRÁN ngày càng HOẠT ĐỘNG TÍCH CỰC ở những người bị ảnh hưởng. Chúng tác động lên các hệ thống phụ của vùng não (subcortical system) SỢ HÃI (fear) và ĐAU ĐỚN (pain) kể cả HẠCH HẠNH NHÂN (amygdala).

Sự khác biệt quan trọng là trong rối loạn bản sắc phân ly cũng có thêm sự phân chia thành một số trạng thái nhân cách có vẻ bình thường. Mỗi thành phần này đều có Ý THỨC TỰ NGÃ của nó (own self-awareness).

Trong não của những người bị ảnh hưởng còn có những điểm tương đồng khác. Ngay cả những người mắc chứng ĐA NHÂN CÁCH (multiple personality) cũng như RỐI LOẠN CĂNG THẲNG HẬU CHẤN THƯƠNG đều có một VÙNG HỒI HẢI MÃ (hippocampus) RẤT NHỎ. Vùng não này thuộc HỆ LIMBIC (limbic system) và XỬ LÝ CẢM XÚC (emotional) và KÝ ỨC (memories).

CĂNG THẲNG (stress) cực độ có thể dẫn đến việc những TẾ BÀO THẦN KINH ở đó CHẾT ĐI và ÍT TẾ BÀO MỚI ĐƯỢC HÌNH THÀNH HƠN.

Một phân tích năm 2021 của một số nghiên cứu cho thấy rằng thể tích hồi hải mã ở những người mắc chứng rối loạn bản sắc phân ly thậm chí còn NHỎ HƠN so với những người mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương.

V. NHÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ NHƯ LÀ NGƯỜI LÀM TRUNG GIAN GIỮA NHỮNG PHẦN NHÂN CÁCH.

Các vấn đề phát sinh từ sự phân ly nhân cách có thể giảm đi bằng một liệu pháp thích hợp. Một liệu pháp như vậy có hai mục tiêu chính: GIẢI QUYẾT SỰ CHẤN THƯƠNG và LÀM TRUNG GIAN GIỮA CÁC NHÂN VẬT NỘI TÂM KHÁC NHAU.

Cô Michaela Huber giải thích rằng: Việc điều trị tương tự như điều trị chứng rối loạn căng thẳng hậu chấn thương. »Nhưng chúng tôi, những nhà trị liệu trước tiên phải giúp những người bị ảnh hưởng THIẾT LẬP MỘT CẦU NỐI giữa TỪNG NHÂN VẬT NỘI TÂM với nhau. Chỉ sau đó, họ mới có thể dần dần bắt đầu nói chuyện và hợp tác.”

Khi làm như vậy, cô tiếp cận rei6ng từng NHÂN VẬT NỘI TÂM. Ví dụ, cô Huber sau đó CHUYỂN TIẾP những gì nhân vật kia đã nói hoặc yêu cầu càng nhiều nhân vật nghe cùng lúc càng tốt để họ học CÁCH LIÊN HỆ VỚI NHAU TRONG NỘI BỘ. Mục tiêu không phải là sự hợp nhất các thành phần nhân cách lại với nhau mà cuối cùng chỉ còn lại MỘT NHÂN CÁCH.

Bên trong, sẽ tiếp tục còn là MỘT CHÚNG TA, nhưng hy vọng các thánh phần của nó  ngày sẽ càng được trao đổi tốt hơn. Sau vài năm điều trị, một số người bị ảnh hưởng có thể thành công để có thể tực quyết định cho mình một cuộc sống bình thường. Tuy nhiên, NHIỀU BỆNH NHÂN VẪN TỪ CHỐI CA!CH ĐIỀU TRỊ NÀY. Do đó, cô Yolanda Schlumpf yêu cầu: “Chúng tôi cần nhiều nhà trị liệu được đào tạo tốt hơn và nhiều viện tâm thần hơn biết rõ về chủ đề này”.

VI. Cô LINA hôm nay LÀ AI sau khi TRỊ LIỆU TÂM LÝ THÀNH CÔNG?
“Khó nói”, cô nghĩ. “Chúng tôi đã gần nhau hơn.” Những bức tường trước đây ngăn cách những thành phần của họ đã trở nên dễ xuyên suốt hơn. Sau khi rời khỏi môi trường bạo lực, cô chính thức phải nhận một danh tính mới. Đội ngũ nội tâm của cô đã cùng nhau quyết định từ nay cô ấy nên có tên gì.

Hôm nay cô đang viết luận án tiến sĩ tại một trường đại học sư phạm của Đức và cũng giảng dạy thêm ở các trung tâm chấn thương (trauma center). Không ai quanh cô biết được bất kỳ chi tiết nào về quá khứ của cô. Những sự thay đổi hiện giờ tinh tế đến mức người ngoài không nhận ra bất cứ điều gì cả. Đội ngũ nội tâm của cô chống lưng hỗ trợ cho cô. Nếu một nhân vật nào đó không giỏi về điều gì, thì nhân vật khác sẽ nhảy vào tha thế.

Cô Lina bây giờ không những chỉ có thể làm mọi thứ mà nhiều thành phần NHÂN VẬT trong cô có thể làm. Mà giờ đây, cô cũng biết được những người bảo vệ bên trong của cô đã tìm cách che giấu cô một cách rất khẩn cấp điều gì đó.

Cô Corinna Hartman, Nhà tâm lý học kiêm một ký giả khoa học ở Saarbrücken / Spektrum 18.01.2022
. . . . .

Tìm hiểu thêm
1. NHỮNG MẢNH BẢN NGÃ

1. Cứ 100 người thì có khoảng MỘT người từng trải nghiệm một sự CHẤN THƯƠNG NGHIÊM TRỌNG và LÂU DÀI TRONG THỜI THƠ ẤU đến nỗi BẢN NGÃ của họ KHÔNG THỂ PHÁT TRIỂN ĐÚNG CÁCH.

2. Những KÝ ỨC về những vụ XÂM PHẠM được ĐÓNG GÓI và một BẢN SẮC RIÊNG XUẤT HIỆN QUANH HỌ. Hậu quả là, NHÂN CÁCH BỊ TAN RÃ THÀNH NHIỀU PHẦN KHÁC.

3. MỖI MẢNH phát triển thành »NHÂN VẬT NỘI TÂM« của chính nó. Người bị ảnh hưởng thường không nhận ra trong một thời gian dài rằng: Có nhiều NHÂN VẬT HIỆN HỮU trong MỘT CON NGƯỜI.

2. THỦ PHẠM

RỐI LOẠN BẢN SẮC PHÂN LY XÃ HỘI (dissociative identity disorder) được biết nhiều trong GIỚI TỘI PHẠM. Trong một số trường hợp, họ tạo ra sự chia rẽ một cách có ý thức bằng cách sử dụng một số kích thích chính nhất định để tạo ra những NHÂN VẬT KHÁC BÊN TRONG và ĐƯA HỌ RA NGOÀI TÙY THEO TÌNH HUỐNG.
Bằng cách này, họ có thể kiểm soát tốt hơn những đứa trẻ mà họ xâm phạm và đảm bảo rằng: Sự chấn thương tâm lý KHÔNG THỂ NHẬN RA NGAY LẬP TỨC trong cuộc sống hàng ngày của chúng.

Những người sống sót với chứng rối loạn bản sắc phân ly xã hội thường không tố giác thủ phạm sau khi thủ phạm bỏ đi vì sợ hậu quả của việc này. Ngay cả khi họ tìm cách thì họ cũng hiếm khi được điều trần. Vấn đề là: Những lời khai của nhân chứng bị đánh giá theo những tiêu chí đáng tin cậy nhất định mà người mắc chứng rối loạn bản sắc phân ly xã hội khó đáp ứng được.

Họ mắc chứng MẤT TRÍ NHỚ (amnesias) về các TỘI ÁC, thường chỉ có thể GHÉP CÁC MẢNH KÝ ỨC lại với nhau SAU NHIỀU NĂM TRỊ LIỆU TÂM LÝ, điều này có thể trước phiên toà và họ đặc biệt cảm thấy khó thuật lại một câu chuyện mạch lạc. Do đó, một mạng lưới đã được hình thành ở nhiều quốc gia gồm những người bị ảnh hưởng, chuyên gia trị liệu, cảnh sát và cơ quan tư pháp cùng hợp tác để có thể tìm manh mối truy tố thủ phạm.

3. SỰ PHÂN LY VÀ CHẤN THƯƠNG

Trong sự PHÂN LY (dissociation), mọi chức năng tâm lý thực sự thuộc về nhau lại bị tách rời khỏi nhau. Sự PHÂN LY này như vậy sẽ ảnh hưởng đến NHẬN THỨC (perception), TRÍ NHỚ (memory) hoặc Ý THỨC (consciousness) và BẢN SẮC (identity).

Những người có xu hướng phân ly chủ yếu ở mọi TÌNH HUỐNG NGUY HIỂM ĐẾN TÍNH MẠNG. Sau đó, những thành phần của sự trải nghiệm TẠM THỜI ĐƯỢC GIỮ NGOÀI Ý THỨC CUỘC SỐNG HÀNG NGÀY. Ví dụ, điều này xảy ra khi bạn không cảm thấy đau ngay sau khi bị tai nạn.

Khi sự BỎ CHẠY hoặc CHIẾN ĐẤU không còn khả thi, thì có thể xảy ra tình trạng TẮT NGÚM thực sự. NHẬN THỨC, NHẠY CẢM và KHẢ NĂNG PHẢN ỨNG (responsiveness) bị TẮT trong TRẠNG THÁI SỐC này. CHƯƠNG TRÌNH KHẨN CẤP TỰ NHIÊN này có ý nghĩa trong một số tình huống cực đoan, nhưng nó có thể vượt khỏi tầm kiểm soát. Nhưng khi mối nguy hiểm kéo dài dai dẳng—khi TRẺ EM THƯỜNG XUYÊN BỊ BỎ BÊ VÀ BẠO HÀNH – thì sự PHÂN LY (dissociation) thường trở thành một CƠ CHẾ SINH TỒN QUAN TRỌNG.
. . . . .

CẢM NHẬN

1. Sau khi đọc xong Tư Liệu Tham Khảo liên quan đến chủ đề ĐA NHÂN CÁCH (multiple personality) liên quan đến bệnh RỐI LOẠN BẢN SẮC PHÂN LY (dissociative identity disorder) các Bạn có cảm thấy „bản thân mình không ngoại lệ“, phải không ạ?

Mỗi cá nhân đều là một nhân vật DIỄN VIÊN đóng NHIỀU VAI trong VỞ KỊCH với „BỐI CẢNH SỐNG làm NGƯỜI“ trên THẾ GIAN! Có phải thế không ạ?

NHÂN VẬT này không phân biệt tuổi tác, chủng tộc, văn hoá, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tôn giáo tín ngưỡng v.v…

Điều quan trọng là: Sau khi ĐÓNG một vai nào đó XONG, diễn viên đó PHẢI TRỞ LẠI vai trò và vị trí của họ ĐANG LÀ, chứ không thể tiếp tục thủ vai đó của nhân vật ĐANG LÀ được! Bằng không, sự kiện này dẫn đến RỐI LOẠN NHÂN CÁCH (personality disorders) – nghĩa là họ KHÔNG NHẬN BIẾT lúc ĐANG LÀ (moment) đó họ „LÀ AI và ĐANG LÀM GÌ!“

2. Theo Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®, ĐA NHÂN CÁCH là bản chất TẤT NHIÊN của mỗi con người.

Ví dụ: Một thiếu nữ là nhân viên bán hàng… trong khi đó cô còn là một người vợ, người mẹ, người con đối với bố mẹ còn sống, người cô hay dì, người lái xe máy, người đi bộ v.v… Ở mỗi không gian và thời gian ĐANG LÀ, thiếu phụ này PHẢI ĐÓNG cho trọn vẹn VAI TRÒ, BỔN PHẬN, TRÁCH NHIỆM của họ NGAY LÚC ẤY… không thể khác hơn được!

Nhưng khi họ KHÔNG Ý THỨC NHẬN BIẾT cái gọi là „NHÂN CÁCH“ (identity) của họ NGAY ĐANG LÀ là gì mà còn lẫn lộn hay nhầm lẫn VỊ TRÍ và VAI TRÒ của mình thì trạng huống này dẫn đến tình trạng mang tên là RỐi LOẠN BẢN SẮC PHÂN LY (dissociative identity disorder).

Tình trạng này trở nên BỆNH HOẠN khi những CHẤN THƯƠNG nghiêm trọng từ thân thể đến cảm xúc tâm lý trong thời ẤU THƠ hay ở tuổi VỊ THÀNH NIÊN vẫn còn TỒN TẠI, mà họ KHÔNG BIẾT PHÂN ĐỊNH RÕ RÀNG họ ĐANG Ở VỊ TRí và VAI TRÒ (identity) gì thì TƯ DUY SUY NGHĨ, LỜI NÓI hay HÀNH ĐỘNG KHÔNG TƯƠNG ỨNG với những gì ĐANG LÀ. Điều này khiến họ gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống, ảnh hưởng đến SỨC KHOẺ TINH THẦN hay HÌNH HÀI… thì cần PHẢI được ĐIỀU TRỊ.

3. Theo TÂM LÝ HỌC và TÂM LÝ TRỊ LIỆU phương Tây, những người bị ảnh hưởng RỐI LOẠN ĐA NHÂN CÁCH này, theo như báo cáo nghiên cứu trên cho thấy, được HỖ TRỢ bằng nhiều cách để họ có thể KẾT NỐI, có thể KIỂM SOÁT được những NHÂN CÁCH „RỜI RẠC“ khiến NHẬN THỨC của họ KHÔNG ĐƯỢC MẠCH LẠC để có thể sống và sinh hoạt tiếp tục, mà không bị SỐC dẫn đến STRESS làm RỐi LOẠN TÂM THỨC (cognitive disorders) hay RỐi LOẠN HÀNH VI (behave disorders).

Trong khi đó, các chuyên gia tâm lý trị liệu hay tâm lý học CHƯA hề BIẾT CHẨN ĐOÁN để TÌM RA CHÍNH XÁC NGUYÊN NHÂN vì sao bản chất ĐA NHÂN CÁCH này bị MẤT ĐI sự MẠCH LẠC từng identity của nó NGAY từng TÌNH HUỐNG và BỐi CẢNH ĐANG LÀ để gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ tinh thần và thân thể cho người bị ảnh hưởng.

4. Theo Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®, điều trước tiên đối với bệnh nhân RỐi LOẠN NHÂN CÁCH là CHẨN để tìm ra CHÍNH XÁC „TÁC NHÂN“ gây ra Ý THỨC làm KHÔNG NHẬN BIẾT „HỌ ĐANG LÀ GÌ“?

Cho dù họ có hàng trăm NHÂN CÁCH (personalities) hay BẢN SẮC (identities) cũng không thành vấn đề – như một DIỄN VIÊN đóng hàng trăm VAI cho vô số vở kịch suốt cuộc đời họ (!). Nhưng điều QUAN TRỌNG là VÌ SAO khi không còn thủ vai trước đó, trong khi họ ĐANG đóng một VAI MỚI mà mọi chi tiết của VAI CŨ „VẪN CÒN ĐEO ĐUỔI“ hay „NHẬP NHẰNG XEN LẪN“ với VAI MỚI!

KẾT
Chúng tôi, Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.® giúp bệnh nhân RỐI LOẠN ĐA NHÂN CÁCH hay BẢN SẮC nhận biết TÁC NHÂN gây ra sự RỐI LOẠN này. Sau đó, giúp họ CHUYỂN HOÁ TÁC NHÂN GÂY RỐI LOẠN này bằng bài Ý Công Tâm Pháp PERG-BS „KÍCH HOẠT Não Bộ để CÀI ĐẶT Lập Trình Chuyển Hoá Tác Nhân gây Rối Loạn Nhân cách hay Bản sắc“ để thành hình những THẦN KINH MỚI (new neurons) nhằm LÀM MỚI hệ THẦN KINH dựa trên bản tính vốn sẳn có của NÃO BỘ và hệ THẦN KINH là „PLASTICITY“ (làm mới).

… điều đơn giản thật dễ hiểu dễ làm và dễ thành là:

Họ ĐANG LÀ
CÁI họ ĐÃ LÀ
Họ SẼ LÀ
CÁI họ ĐANG LÀ…M

Thương kính chúc các Bạn cùng thân quyến và bằng hữu có một cuối tuần đầu tháng Tám THÂN YÊN TÂM AN và Ý NHƯ VẠN SỰ!

Nam Mô DƯỢC SƯ LƯU LY QUANG VƯƠNG PHẬT

Gs. THỊ CHƠN Ngô Ngọc Diệp
Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®
thứ NĂM 03.08.2023