PSYCHE News 19 – Tư Liệu về TÂM LÝ TRẺ EM và THANH THIẾU NIÊN cũng như HẬU QUẢ sau khi BỊ BẠO HÀNH và/hay BỎ RƠI

PSYCHE News 19/23Aug.2023
Tư Liệu về TÂM LÝ TRẺ EM và THANH THIẾU NIÊN cũng như HẬU QUẢ sau khi BỊ BẠO HÀNH (abuse) và/hay BỎ RƠI (neglect)

Các bậc Phụ huynh, Giáo viên từ Mầm non đến hết Trung học Cấp 3, chuyên viên xã hội, giáo dục, sinh hoạt… tiếp cận với trẻ và thanh thiếu niên như các đoàn thể Hướng đạo, Gia đình Phật tử, Thanh niên PG, Tố chức Từ thiện v.v… CẦN PHẢI ĐỌC và THAM KHẢO thật kỹ Tư Liệu này do chúng tôi trích dịch biên khảo, nếu các Bạn „thật lòng“ quan tâm đến TƯƠNG LAI SỨC KHOẺ TINH THẦN của TRẺ EM cùng sự GIÁO DỤC… bởi…

TRẺ EM và THANH THIẾU NIÊN là
RƯỜNG CỘT và TƯƠNG LAI
của ĐẤT NƯỚC và DÂN TỘC!
. . . . .

BỆNH TÂM LÝ Ở TRẺ EM SAU BẠO LỰC THỂ XÁC

Những người Mẹ của trẻ em BỊ BẠO HÀNH (physical abuse) có nhiều khả năng mắc bệnh TÂM LÝ; nguy cơ mắc bệnh tâm lý CAO GẤP BA lần hơn những trẻ em được khảo sát trong năm đầu tiên sau khi bị bạo lực.

Một nghiên cứu được công bố trực tuyến trên JAMA Network Open cho biết trẻ em là nạn nhân của các cuộc tấn công thể xác có nguy cơ mắc bệnh tâm lý cao hơn.

Vị tiến sĩ y học (Dr.med) Étienne Archambault thuộc đại học Toronto và các đồng nghiệp đã khảo sát nguy cơ mắc bệnh tâm lý (psychological diseases) trong vòng 5 năm ở trẻ em từ 0 đến 13 tuổi tại Ontario, Canada, chúng là những trẻ đã BỊ BẠO HÀNH từ năm 2006 đến 2014 với trẻ em bị bạo hành và cùng độ tuổi chưa từng trải qua bất kỳ hành vi bạo lực nào. Dữ liệu từ 21.948 trẻ em không BỊ và 5.487 trẻ em bị BẠO HÀNH đã được xem xét.
• Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng TRẺ EM BỊ LẠM DỤNG có nhiều khả năng sống ở nhóm có chỉ số THIẾU THỐN CAO NHẤT CHÊNH lệch chuẩn hóa 0,21 (deprivation index) và ở KHU VỰC NÔNG THÔN với chênh lệch chuẩn hóa 0,48 so với trẻ em không bị lạm dụng.
• MẸ của những đứa TRẺ BỊ BẠO HÀNH mắc bệnh tâm lý THƯỜNG XUYÊN HƠN – chênh lệch chuẩn hóa 0,35.
• Nhìn chung, có 38,6% trẻ em BỊ bạo hành và 23,4% trẻ em KHÔNG bị bạo hành có hồ sơ y tế được chẩn đoán mắc BỆNH TÂM LÝ, với tỷ lệ rủi ro đã điều chỉnh là 1,96.
• NGUY CƠ CAO NHẤT trong năm đầu tiên SAU KHI bị BẠO HÀNH vởi tỷ lệ rủi ro đã điều chỉnh 3,08.
• RỐI LOẠN KHÔNG PHẢI TÂM THẦN (non-psychotic disorders) là loại BỆNH TÂM LÝ (psychological disseasis) PHỔ BIẾN NHẤT ở cả hai nhóm.
• Trong 14,0 phần trăm trẻ em BỊ và 2,8 phần trăm trẻ em KHÔNG bị bạo hành thì bệnh tâm lý ĐẦU TIÊN XẢY RA trong lúc CHĂM SÓC CẤP TÍNH.

Các tác giả ghi nhận rằng: “Điều quan trọng là phải nhắm mục tiêu các CHƯƠNG TRÌNH CAN THIỆP vào các loại BỆNH TÂM LÝ PHỔ BIẾN hơn được chẩn đoán ở trẻ em là nạn nhân của sự BẠO HÀNH, bao gồm RỐI LOẠN KHÔNG TÂM THẦN (non-psychotic disorders) và RỐI LOẠN HÀNH VI (behavioral disorders) THỜI THƠ ẤU”.

Nguồn: © Psylex.de, ngày 19.08.2023 – Nguồn: JAMA Netw Open. 2023;6(8):e2329172. doi:10.1001/jamanetworkopen.2023.29172
. . . . .

CẢM NHẬN
KIẾN THỨC TỔNG QUÁT về Trẻ Em BỊ LẠM DỤNG, BẠO HÀNH hay BỊ BỎ BÊ
I. ĐỊNH NGHĨA KHÁI NIỆM.
LẠM DỤNG TRẺ EM (child abuse) là sự xuất hiện ĐƠN LẺ hoặc KẾT HỢP với
1. LẠM DỤNG THỂ CHẤT (physical abuse),
2. LẠM DỤNG TÌNH CẢM (emotional abuse),
3. BỎ BÊ (neglect) hoặc
4. LẠM DỤNG TÌNH DỤC (sexual abuse) TRẺ EM và THANH THIẾU NIÊN.

Về khái niệm LẠM DỤNG TRẺ EM có một số nơi sử dụng sáo ngữ “THƯƠNG TÍCH KHÔNG DO TAI NẠN (non-accidental injury)”. Thương tích không do tai nạn là những thương tích không phải do tai nạn hoặc do tai nạn gây ra. Thuật ngữ HỘI CHỨNG ĐÁNH ĐẬP TRẺ EM (battered-child-syndrom)“ là một khái niệm lỗi thời

Điều § 1666 I BGB Bộ Luật Dân sự Đức ghi rằng: Mối NGHI NGỜ hoặc sự TỒN TẠI một tình huống LẠM DỤNG TRẺ EM là một dấu hiệu đáng kể liên quan đến mối đe dọa sự BÌNH AN (child welfare) của đứa trẻ. Khi sự bình an này của trẻ bị đe dọa CÓ MẶT và mối NGUY HIỂM HIỆN TẠI ĐƯỢC XÁC ĐỊNH với XÁC SUẤT ĐẦY ĐỦ trong TIẾN TRÌNH TIẾP THEO sẽ dẫn đến thiệt hại đáng kể cho SỨC KHỎE TINH THẦN hoặc THỂ CHẤT của đứa trẻ.

I. THỂ LOẠI
Có nhiều hình thức LẠM DỤNG TRẺ EM khác nhau, có thể xảy ra RIÊNG LẺ hoặc KẾT HỢP:
1. LẠM DỤNG THỂ CHẤT (physical abuse)
Lạm dụng thân thể haythể chất được định nghĩa là: Tất cả các hành động của CHA MẸ hoặc NGƯỜI CHĂM SÓC bằng hành động bạo lực (physical violence) dẫn đến những tổn hại đáng kể có thể thấy trước của đứa trẻ. Hậu quả có thể là cả về thể chất (physical consequences) và tâm lý (psychological consequences).
Một biến chứng có thể xảy ra của lạm dụng thể chất không do sự cố gây ra là CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO (non-accidental traumatic brain injury, tiếng Đức: nicht-akzidentelle Schädel-Hirn-Trauma, viết tắt là NASHT). Đây là một TRIỆU CHỨNG PHỨC TẠP (symptom complex) như những thương tích đầu tiên (primarily injuries) bao gồm các chấn thương ở HỘP SỌ (skull) và NÃO (brain) trong tình huống lạm dụng trẻ em.

2. LẠM DỤNG TÌNH CẢM (emotional abuse)
Sự Lạm dụng tình cảm được hiểu là sự TỔN THƯƠNG TÍCH CỰC SỨC KHỎE TÂM LÝ (active impairment the psychological state) của trẻ em. Đây là một hình thức lạm dụng trẻ em rất KHÓ XÁC ĐỊNH. Ngoài những cách khác, lạm dụng tình cảm có thể xảy ra theo nhiều cách sau đây:
• HẠ THẤP GIÁ TRỊ của trẻ thông qua quan điểm tiêu cực – ví dụ, dùng ngôn ngữ gay gắt hoặc xúc phạm, hình phạt không thỏa đáng, đòi hỏi không thực tế…
• CÔNG CỤ HÓA con cái trong các xung đột của cha mẹ
• gây CẢM GIÁC TỘI LỖI cho con
• CẢN TRỞ mọi cơ hội phát triển thích hợp của trẻ
LẠM DỤNG TÌNH CẢM thường khởi phát từ sự BỎ BÊ TÌNH CẢM (emotion neglect)

3. BỎ BÊ (neglect)
Sự bỏ bê, lơ là con trẻ cũng có thể ảnh hưởng đến các khía cạnh tình cảm hoặc thể chất.
3.1. BỎ BÊ TÌNH CẢM (emotinla neglect)
Bỏ bê tình cảm là sự bỏ bê, lơ là DAI DẲNG hoặc NGHIÊM TRỌNG đối với mọi NHU CẦU CẦN THIẾT của trẻ. Gồm có:
• AN TOÀN (security) và AN ỔN
• ĐƯỢC CHẤP NHẬN (acceptance) và TỰ TRỌNG (self-esteem)
• TỰ CHỦ (autonomy) và ĐỘC LẬP (independence) phù hợp với lứa tuổi
3.2. BỎ BÊ THỂ CHẤT (physical neglect)
Bỏ bê thể chất xảy ra khi người có quyền nuôi con KHÔNG THỰC HIỆN NGHĨA VỤ đáp ứng các nhu cầu cần thiết về thể chất của trẻ. Những nhu cầu này bao gồm THỰC PHẨM, NƯỚC UỐNG, CHỖ Ở, QUẦN ÁO và BẢO VỆ khỏi nguy hiểm hoặc tổn hại.

4. LẠM DỤNG TÌNH DỤC (sexual abuse)
lạm dụng tình dục hoặc BẠO LỰC TÌNH DỤC (sexual violence) là bất kỳ hành vi tình dục nào được thực hiện đối với trẻ em TRÁI VỚI Ý MUỐN của chúng. Ngoài ra, khái niệm này còn bao gồm bất kỳ hành vi tình dục nào mà đứa trẻ KHÔNG ĐỒNG Ý hay KHÁNG CỰ bởi KÉM CỎI VỀ THỂ CHẤT, TINH THẦN, TRÍ TUỆ hoặc NGÔN NGỮ.
Trong trường hợp trẻ em DƯỚI 14 tuổi, các hành vi tình dục luôn được định nghĩa là BẠO LỰC TÌNH DỤC, vì người ta thường cho rằng trẻ em và thanh thiếu niên không chấp thuận các hành vi đó.

5. DẠNG ĐẶC BIỆT
Các hình thức lạm dụng trẻ em dạng đặc biệt bao gồm HỘI CHỨNG MÜNCHAUSEN by PROXY (MSbP) và HỘI CHỨNG CAI NGHIỆN Ở TRẺ SƠ SINH (drug withdrawal syndrome in newborns)
5.1 Hội chứng Münchausen là một dạng RỐI LOẠN TÂM THẦN mà người mắc bệnh liên tục và cố tình hành động như mình bị bệnh về thể chất hoặc tinh thần – mặc dù họ không thực sự bị bệnh. Hội chứng này được đặt tên theo Baron von Münchausen, một bác sĩ người Đức thế kỷ XVIII mắc hội chứng này.
5.2. Hội chứng cai nghiện ở trẻ sơ sinh là gì?
Hội chứng cai nghiện ở trẻ sơ sinh là một khái niệm y học được sử dụng để mô tả các triệu chứng cai nghiện ở trẻ sơ sinh của những BÀ MẸ NGHIỆN MA TÚY. Điều này dẫn đến những triệu chứng như RUN (tremor), TĂNG TRƯƠNG LỰC CƠ (muscle hypertonicity), NGỦ NGẮN THÌ (short periods of sleep), LA HÉT THE THÉ (high-pitched screaming) và các triệu chứng tiêu hóa như NÔN MỬA hoặc TIÊU CHẢY.

II. DỊCH TỂ HỌC
Nước Đức năm 2017 có 45.748 trường hợp LẠM DỤNG TRẺ EM với tỷ lệ sau:
• bỏ bê (khoảng 61%)
• lạm dụng tâm lý (khoảng 30%)
• lạm dụng thể chất (26%)
• lạm dụng tình dục (4,5%)

Tuy nhiên, con số không khai báo có thể còn cao hơn.

Những ghi nhận gần nhất của Sở Thống kê Đức ngày 02.08.2023 cho biết:
Tình trạng gây hại trẻ em năm 2022: Mức cao nhất với 4% trường hợp nhiều hơn so với năm 2021
Sau khi giảm nhẹ trong năm 2021 bởi Corona, số lượng trẻ em bị gây hại ở Đức đã đạt mức mới cao nhất: Theo báo cáo của Sở Thống kê Đức trong năm 2022, các Văn phòng Thanh thiếu niên đã ghi nhận có gần 62.300 trẻ em hoặc thanh thiếu niên bị gây hại do BỊ BỎ RƠI (neglect), BỊ BẠO LỰC TÂM LÝ (psychological), THỂ CHẤT (physical) hoặc TÌNH DỤC (sexual).
Con số này cho thấy, cókhoảng 2.300 trường hợp hoặc nhiều hơn 4% so với năm trước.
Trong 68.900 trường hợp khác trong năm 2022, theo các nhà chức trách, không có mối nguy hiểm nào gây hại sức khỏe của trẻ, nhưng cần có sự trợ giúp về mặt giáo dục (+2%). Trước đó, các Văn phòng Thanh thiếu niên đã kiểm tra tổng cộng có 203.700 khai báo có nghi ngờ đến việc gây nguy hiểm cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên (+3%).

III. NGUYÊN NHÂN
Các NGUYÊN NHÂN có thể có NGUỒN GỐC khác nhau, từ CĂNG THẲNG KINH TẾ xã hội của cha mẹ đến các YẾU TỐ TÂM LÝ. Nói chung, hành vi giải toả hung hăng của người chăm sóc đổ lên trẻ.

Các yếu tố rủi ro cố định bao gồm các đặc điểm sau của KẺ BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ BỊ ẢNH HƯỞNG và MÔI TRƯỜNG:

1. NGƯỜI BẠO HÀNH:
+ Cha mẹ THIẾU KINH NGHIỆM, BỊ QUÁ NHIỀU ÁP LỰC – như tuổi tác, những rối loạn tâm lý hiện có và từng trải nghiệm bạo lực của bản thân v.v… có thể đóng một vai trò nào đó
+ cha mẹ kế
+ lạm dụng thuốc

2. ĐỨA TRẺ:
+ bị những bệnh mãn tính
+ chậm phát triển
+ rối loạn hành vi
+ sinh đôi, sinh ba v.v…
+ nhiều anh chị em
+ trẻ sinh non
+ trẻ thường la hét

3. MÔI TRƯỜNG:
+ điều kiện sống chật chội
+ nơi có tỷ lệ tội phạm cao
+ đói nghèo
+ vùng thôn quê

IV. NHỮNG HẬU QUẢ sau khi trẻ BỊ LẠM DỤNG
Trẻ em từng BỊ BẠO LỰC hoặc BỊ BỎ RƠI không phải lúc nào cũng BIỂU HIỆN các TRIỆU CHỨNG NGAY LẬP TỨC và có thể NHẬN BIẾT RÕ RÀNG. Bên cạnh những thương tích về thể chất gây ra, hậu quả chậm trễ không phải là hiếm. Một sự khác biệt về cơ bản có thể được phân định giữa các HẬU QUẢ về THỂ CHẤT (physical), tâm lý xã hội (psychological social) và NHẬN THỨC (cognitiv)

Rất ít hậu quả cho phép đi đến một kết luận rõ ràng về hình thức gây tổn hại cho trẻ em. Thay vào đó, chúng chủ yếu có thể xảy ra do hậu quả của tất cả sự thương tích, tồn thương. Các TRIỆU CHỨNG KHÔNG PHẢI LÀ BẰNG CHỨNG!

Những điều sau đây áp dụng cho tất cả các triệu chứng được nêu ra cho thấy sau đây: Ban đầu chúng chỉ là những dấu hiệu cho thấy TRẺ KHÔNG KHỎE và SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ BỊ CẢN TRỞ. Tình trạng suy giảm này có thể là do sự BỎ BÊ CÙNG/HAY KHÔNG BẠO LỰC. Nhưng nó cũng vẫn có thể từ nhiều lý do khác. Điều này PHẢI ĐƯỢC QUAN TÂM ĐẾN TRONG MỌI TRƯỜNG HỢP.

1. HẬU QUẢ VẬT LÝ
Trong trường hợp có các TRIỆU CHỨNG THÂN THỂ (physical symptome), nhiệm vụ trong một số trường hợp vẫn có khả năng xảy ra nhất.

Vì dụ như THIẾU CÂN, CHẬM PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT, DỄ BỊ NHIỄM TRÙNG, BỆNH TẬT KHÔNG ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ và VỆ SINH CÁ NHÂN KHÔNG ĐẦY ĐỦ… chắc chắn là những dấu hiệu dễ xảy ra nhất của việc trẻ BỊ BỎ BÊ, THIẾU QUAN TÂM CHĂM SÓC.

1.1. LẠM DỤNG TRẺ EM (child abuse) thể hiện về mặt THỂ CHẤT ở trẻ em, ví dụ: Máu bầm (hematoma), những vết BỎNG (burns) hoặc GÃY XƯƠNG (fractures) mà trẻ em không thể tự gây ra, ví dụ do BỊ NGÃ!

1.2. BẠO LỰC TÌNH DỤC (sexualized violence) đối với trẻ em đôi khi dẫn đến THƯƠNG TÍCH Ở VÙNG SINH DỤC, HẬU MÔN hoặc MIỆNG. Các BỆNH LÂY TRUYỀN QUA ĐƯỜNG TÌNH DỤC cũng xảy ra ở trẻ em.

Tổn thương các cơ quan lân cận, mất máu nghiêm trọng đến mức xuất huyết, viêm nhiễm mãn tính, đau đớn, khó tiểu, tắc kinh, biến chứng khi mang thai, thậm chí vô sinh… có thể xảy ra khi cắt bộ phận sinh dục nữ. Việc cắt bộ phận sinh dục nữ gây đau đớn tột cùng và thường dẫn đến ÁM ẢNH CHẤN THƯƠNG (trauma).

1.3. Các thể loại được đề cập và cả đối với BẠO LỰC GIA ĐÌNH dẫn đến nhiều hậu quả TÂM-THỂ như tình trạng ĐAU NHỨC KHÔNG LÝ DO (diffuse pain), RỐI LOẠN GIẤC NGỦ (sleep disorder), ĐÁI DẦM (wetting), TỰ GÂY THƯƠNG TÍCH (self injury) hoặc RỐI LOẠN ĂN UỐNG (eating disorder) ở trẻ em cũng được ghi nhận

2. HẬU QUẢ TÂM LÝ XÃ HỘI
2.1. Cho đến nay, SỢ HÃI (fear), CẢM GIÁC BẤT AN (insecurity) và TRẦM CẢM (depression) cũng như sự BỒN CHỒN (restlessness) và HUNG HĂNG (aggression) được biết đến là những HẬU QUẢ TÂM LÝ đối với trẻ em từng bị BỎ RƠI cùng/hay không BẠO LỰC. Đặc biệt là đối với những đứa trẻ từng bị bạo lực tình dục, hậu quả thường là CẢM GIÁC XẤU HỔ (feeling ashamed) và CẢM GIÁC TỘI LỖI (feeling guilty) cực kỳ.

2.2. Khi TIẾP XÚC với những đứa trẻ khác, một số bé gái và bé trai có XU HƯỚNG CƯ XỬ KHÔNG CÓ KHOẢNG CÁCH (obtrusive), tuỳ tình huống ÍT THẤT VỌNG (low frustration tolerance) và dễ nhận thấy các em có HÀNH VI CHỐNG ĐỐI XÃ HỘI (antisocial behavior).

Mặt khác, cũng có những trẻ khác bị ảnh hưởng TRÁNH MỌI TIẾP XÚC (avoid contact), TỎ RA SỢ HÃI khi giao tiếp với người khác và do đó, những em này dễ dàng trở thành NẠN NHÂN của những bạn trẻ khác.

2.3. Cắt bộ phận sinh dục nữ thường dẫn đến ÁM ẢNH SANG CHẤN TÂM LÝ (psychological trauma). Từ đó sinh ra nhiều RỐI LOẠN TÂM LÝ (psychological disorder) như LO SỢ (anxiety), TRẦM CẢM, THIẾU TRIỂN VỌNG và HÀNG LOẠT TRIỆU CHỨNG TÂM-THỂ (psychosomatic symptoms) có thể xảy ra.
Các cô gái và phụ nữ bị ảnh hưởng đã THỀ GIỮ BÍ MẬT TUYỆT ĐỐI. Hậu quả đặc biệt thường gặp của việc cắt bộ phận sinh dục nữ bao gồm các ảnh hưởng về thể chất và tâm lý trong việc quan hệ tình dục. Quan hệ tình dục đồng nghĩa với việc phụ nữ bị ảnh hưởng phải chịu đựng sự đau đớn tột cùng.

IV. HẬU QUẢ NHẬN THỨC
Trong trường hợp những đứa trẻ bị ảnh hưởng bởi những tổn hại được mô tả, có thể giả định rằng những CĂNG THẲNG đã gây trở ngại cho sự PHÁT TRIỂN NĂNG LƯỢNG và sự CHÚ TÂM (attention) của chúng theo nhiều cách. Điều này có thể HẠN CHẾ TÍNH HAM MUỐN KHÁM PHÁ của trẻ con, sở thích khám phá những thế giới chưa biết và THỬ những điều mới. Và điều này đồng nghĩa việc TÍCH CỰC TIẾP THU các KỸ NĂNG và KHẢ NĂNG của trẻ BỊ TRÌ HOÃN hoặc BỊ CẢN TRỞ.

Ảnh hưởng đến sự PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC (cognitive development) của trẻ em có thể biểu hiện dưới dạng các VẤN ĐỀ NGÔN NGỮ (language problems) ví dụ: THIẾU hay CHẬM khả năng ngôn ngữ. Như vậy, ví dụ người ta thường nói về trẻ em bị ảnh hưởng KHÔNG HIỂU NGÔN NGỮ PHÙ HỢP VỚI LỨA TUỔI CỦA CHÚNG, chẳng hạn khó khăn trong việc LẬP LẠI những gì chúng đã NGHE, THẤY hoặc TRẢI NGHIỆM cũng như trong việc GIẢI MÃ CÁC THÔNG ĐIỆP BẰNG LỜI NÓI.
Ngoài ra, hậu quả nhận thức bởi sự tổn hại gây ra do LẠM DỤNG, BẠO HÀNH hoặc BỊ BỎ RƠI có thể biểu hiện ở những khó khăn trong VIỆC TẬP TRUNG (concentration), RỐI LOẠN NHẬN THỨC (cognitive disorder) và thậm chí là RỐI LOẠN HỌC TẬP (learning disorder) có thể được chẩn đoán ở trẻ em bị ảnh hưởng.

V. TRIỆU CHỨNG TÂM LÝ chung ở trẻ và thanh thiếu niên
Tùy thuộc vào độ tuổi và giai đoạn phát triển của trẻ em và thanh thiếu niên, có nhiều vấn đề khác nhau xuất hiện ở:
1. CẢM XÚC (emotional) như LO SỢ (anxiety), TRẦM CẢM, RỐI LOẠN ĂN UỐNG (eating disorder) và RỐI LOẠN CƠ THỂ (somatic disorders) như sự xuất hiện vấn đề liên quan đến cảm xúc dưới dạng các triệu chứng cơ thể như đau bụng hoặc đau đầu.

2. HÀNH VI: Tâm lý học phân loại HÀNH VI XÃ HỘI (social behavior) bị LỆCH LẠC dưới dạng các CƠN GIẬN DỮ BỘC PHÁT không phù hợp với lứa tuổi, GÂY HẤN bằng lời nói và thể chất hoặc NÓI DỐI và ĂN CẮP thường xuyên.
Chứng THIẾU CHÚ TÂM RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG (attention d eficit and hyperactivity disorder, ADHD) cũng thuộc về vấn đề hành vi. Nó thể hiện rõ rệt ở sự BỒN CHỒN VẬN ĐỘNG (motor restlessness), các vấn đề liên quan đền sự TẬP TRUNG, PHÂN TÂM (distractibility) và BỐC ĐỒNG (impulsiveness).

3. XÃ HỘI: Thể hiện ở sự KHÓ KHĂN GIAO TIẾP (contact problems), sự CÔ LẬP (isolation) và TRANH CÃI LIÊN TỤC với bạn bè. Những trẻ bị ảnh hưởng thường BỊ BỎ RƠI, BỊ TRÊU CHỌC hoặc BỊ BẮT NẠT và KHÔNG CÓ BẠN BÈ cùng tuổi.
Hậu quả của nó là, các triệu chứng TÂM-THỂ (psychosomatic symptome) SỢ HỌC (learning anxiety) có thể xảy ra.

4. Lạm dụng chất gây nghiện: Thanh thiếu niên có thể gặp các vấn đề tâm lý do sử dụng các chất như RƯỢU, CẦN SA và THUỐC KÍCH THÍCH THẦN KINH (psychoactive drugs).

Các bệnh tinh thần (mental diseases) phổ biến nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên là THIẾU CHÚ TÂM RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG (ADHD), LO LẮNG, TRẦM CẢM và RỐI LOẠN ĂN UỐNG.
Chúng có thể được điều trị tốt, đặc biệt nếu ĐƯỢC PHÁT HIỆN SỚM.

VI. NHÌN CÁC DẤU HIỆU VÀ GIẢI THÍCH CHÚNG MỘT CÁCH CHÍNH XÁC – Hầu hết các BỆNH TINH THẦN diễn ra BÊN TRONG. CHÚNG XUẤT HIỆN TRƯỚC TIÊN TỪ SUY NGHĨ VÀ CẢM XÚC RỒI SAU ĐÓ MỚI ĐẾN CÁC HÀNH ĐỘNG. ĐÓ LÀ LÝ DO TẠI SAO CHÚNG KHÓ NHẬN RA – CẢ ĐỐI VỚI NHỮNG NGƯỜI BỊ ẢNH HƯỞNG VÀ NHỮNG NGƯỜI XUNG QUANH HỌ.

Ngoài ra, hành vi lệch lạc trong thời thơ ấu và thanh thiếu niên thường liên quan đến sự phát triển. Thường xuyên nổi cơn thịnh nộ có thể là điều hoàn toàn bình thường trong thời thơ ấu; còn ở những người trẻ tuổi dậy thì đột ngột có cảm xúc “vui tận mây, buồn chết đi được”.

Tuy nhiên, có những triệu chứng đòi hỏi phải can thiệp càng nhanh càng tốt. Chúng bao gồm cảm giác LO SỢ mạnh mẽ, NỖI BUỒN và CẢM GIÁC TRỐNG VẮNG kéo dài, sự THÔI THÚC MẠNH MẼ TỪ BÊN TRONG và sự BỒN CHỒN BẤT AN, vấn đề TẬP TRUNG mới xảy ra và mạnh cũng như các TRIỆU CHỨNG TÂM-THỂ như ĐAU ĐẦU THƯỜNG XUYÊN hoặc triệu chứng về TIÊU HÓA.

Việc THAY ĐỔI THÓI QUEN ĂN UỐNG và GIẢM CÂN NGHIÊM TRỌNG có thể cho thấy chứng CHÁN ĂN (anorexia) hoặc chứng CUỒNG ĂN (bulimia).

LẠM DỤNG CHẤT GÂY NGHIỆN có thể dẫn đến HÀNH VI QUÁ KHÍCH hoặc quá “LẠNH LÙNG”, đến mức THỜ Ơ.

Bất luận ai quan sát thấy một trong những triệu chứng này ở trẻ em hoặc thanh niên thì KHÔNG NÊN NGẦN NGẠI liên hệ với người có TRÁCH NHIỆM, CƠ QUAN Y TẾ, BÁC SĨ v.v… cho dù trẻ em hoặc thanh niên đó không hề muốn điều này.

VII. ĐỐI LẬP VỚI KHẢ NĂNG PHỤC HỒI (resilience) là TÍNH DỄ BỊ TỔN THƯƠNG (vulnerability)

SỨC KHỎE TÂM LÝ (psychological heath) cũng bị ảnh hưởng bởi cái gọi là TÍNH DỄ Bị TỔN THƯƠNG (vunerability) và các YẾU TỐ RỦI RO CÁ NHÂN trong môi trường sống của trẻ.
Tính dễ bị tổn thương đề cập đến khuynh hướng cá nhân PHẢN ỨNG với sự CĂNG THẲNG CỦA BỆNH TÂM LÝ (physological stress). Yếu tố DI TRUYỀN (genetic) đóng một vai trò ở đây, nhưng đặc biệt là CĂNG THẲNG TÂM LÝ XÃ HỘI (psychosocial stress)

Đây có thể là BỆNH TẬT về THỂ CHẤT (physical) hoặc TINH THẦN (mental) CỦA CHA MẸ, MÂU THUẪN và BẤT HÒA TRONG GIA ĐÌNH, ĐIỀU KIỆN SỐNG CHẬT CHỘI hoặc sự CHIA LY và MẤT MÁT. Các vấn đề TÀI CHÍNH hàng ngày và mối QUAN HỆ KHÓ KHĂN giữa CHA MẸ VÀ CON CÁI cũng là những yếu tố rủi ro cho sự phát triển của bệnh tinh thần.

Đối với những người trẻ tuổi, MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI BÊN NGOÀI GIA ĐÌNH đóng một vai trò quan trọng. BẮT NẠT ở trường, cũng như việc SỬ DỤNG MA TÚY HỢP PHÁP và BẤT HỢP PHÁP có thể dẫn đến các vấn đề tâm lý.

Các BỆNH MÃN TÍNH về THỂ CHẤT cũng làm TĂNG NGUY CƠ.

Sự CHẬM PHÁT TRIỂN về VẬN ĐỘNG (motoric) hoặc NHẬN THỨC (cognition) như SUY NGHĨ (think) và NHỚ NGHĨ (memory) cũng có thể xảy ra ở TRẺ SINH NON đến tuổi đi học, làm ảnh hưởng đến sự TỰ TIN của chúng.

Khi một số rủi ro xảy ra cùng lúc sẽ làm tăng vấn để TÂM LÝ. Tất nhiên, không phải tất cả các yếu tố rủi ro đều có thể tránh được. Tuy nhiên, điều quan trọng là các BẬC CHA MẸ, các NHÀ GIÁO DỤC và những CHUYÊN GIA TÂM LÝ ĐÀO TẠO phải biết điều này và quan tâm đến chúng để trẻ em và thanh thiếu niên bị ảnh hưởng có thể nhận được sự hỗ trợ càng sớm càng tốt.

VII. ĐIỀU TRỊ
BỆNH TÂM LÝ (psychogical diseases) CÓ THỂ ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ TỐT.
Bước đầu tiên là CHẨN ĐOÁN do chuyên gia về tâm lý trị liệu trẻ em và thanh thiếu niên. Nếu bệnh tâm lý thực sự xuất hiện, nó thường có thể được điều trị ngoại trú. Các bác sĩ tâm lý trị liệu trẻ em và thanh thiếu niên làm việc cùng với các GIÁO VIÊN XÃ HỘI và CHỮA BỆNH, các NHÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ và các chuyên viên trị liệu vận động, tập nói, âm nhạc và nghệ thuật.
Ngoài GIA ĐÌNH của đứa trẻ bị ảnh hưởng, NHÀ TRẺ hoặc TRƯỜNG HỌC cũng có thể THAM GIA VÀO QUÁ TRÌNH TRỊ LIỆU. Do đó, việc NẰM VIỆN LÀ KHÔNG CẦN THIẾT TRONG NHIỀU TRƯỜNG HỢP.

NGUỒN: Trích dịch từ các cổng thông tin và tài liệu giáo khoa liên quan đến lãnh vực „trẻ em bị lạm dụng, bạo hành và bị bỏ bê“ cũng như „triệu chứng tâm lý chung của trẻ em và thanh thiếu niên“ theo nội dung của bài chia sẻ, mà không theo trình tự giáo án!
. . . . .

CẢM NHẬN
A. Tài liệu trên cho chúng ta thấy rằng:
1. Những triệu chứng TÂM LÝ (psychological), TÂM-THỂ (psychosomatic) hay THÂN THỂ (physical) của trẻ em và thanh thiếu BỊ cũng như KHÔNG BỊ LẠM DỤNG hoặc BỊ BỎ RƠI đa phần ĐAN XEN với nhau;
2. Ở những trẻ em và thành thiếu niên BỊ ảnh hưởng NGHIÊM TRỌNG hơn;
3. Những trẻ em và thanh thiếu niên bị chứng THIẾU CHÚ TÂM RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG (attention deficit and hyperactivity disorder, ADHD) cũng có NGUYÊN NHÂN và TRIỆU CHỨNG không khác những trẻ BỊ LẠM DỤNG hay BỊ BỎ RƠI;
4. Cha Mẹ, học đường, xã hội… là những yếu tố khả thi dẫn đến tình trạng bệnh TÂM LÝ cho trẻ;
5. Việc can thiệp điều trị giúp các trẻ và thanh thiếu niên bị TÂM LÝ không chỉ nơi bác sĩ hay chuyên gia tâm lý trị liệu, mà cần có sự đồng hành hỗ trợ của phụ huynh, giáo viên nhà trường, tác viên xã hội và nhiều chuyên gia trị liệu khác;

B. CHẨN TRỊ theo TÂM-THỂ P.E.R.G.®
I. Đối với toàn bộ lý thuyết, kinh nghiệm lâm sàng được thống kê thành tài liệu giáo khoa cho đề mục „TÂM LÝ TRẺ EM và HẬU QUẢ TRẺ EM BỊ BẠO HÀNH (abuse) và BỎ RƠI“ chúng tôi ghi nhận chỉ một điều then chốt của vần đề BỆNH TÂM THẦN hay TÂM LÝ hoặc TÂM-THỂ là quan niệm sau:
„… Hầu hết các BỆNH TINH THẦN diễn ra BÊN TRONG. chúng xuất hiện TRƯỚC TIÊN từ SUY NGHĨ đến CẢM XÚC rồi sau đó mới đến các HÀNH ĐỘNG. đó là lý do TẠI SAO CHÚNG KHÓ NHẬN RA – ngay cả đối với những người bị ảnh hưởng và những người xung quanh họ.“

Vâng, thưa các Bạn câu nói này XÁC NHẬN Y Lý TÂM-THỂ P.E.R.G.® là:
MỖI tật dịch dị bệnh khổ đau của Thân, Tâm và Não Bộ đều do:
1. MỘT TÁC NHÂN gây ra, đó là TÁC Ý nghĩa là Ý MUỐN LÀM nhưng KHÔNG ĐƯỢC NHƯ Ý cái gọi là BẤT NHƯ Ý.
2. Cái BẤT NHƯ Ý này phát sinh ra sự CĂNG THẲNG gọi là STRESS;
3. STRESS làm SUY YẾU mọi chúc năng của các hệ như MIỄN DỊCH, TỰ MIỄN, NỘI TIẾT TỐ; TUẦN HOÀN TIM MẠCH, TUẦN HOÀN KHí HUYẾT, BÀI TIẾT, TIÊU HOÁ, THẦN KINH v.v…;
4. Từ đó làm SUY SỤP SỨC KHOẺ TÂM LÝ (psychological heath) với nhiều các TRIỆU CHỨNG TÂM THẦN (psycho), TÂM LÝ (psychological), TÂM-THỂ (psychosomatic) cũng như HÌNH HÀI VẬT LÝ (physical) – đây là bốn (04) loại bệnh trong sáu (06) loại được Y Pháp TÂM-THỂ P.E.R.G.® thẩm định!
5. DUYÊN hay MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG TRONG như ước muốn, suy nghĩ, tưởng tượng… hoặc NGOÀI từ Cha Mẹ, cuộc sống gia đình, xã hội, bạn bè, môi trường sống, học đường, thầy cô v.v… và v.v… làm NGUYÊN NHÂN tác động lên sự TÁC Ý dẫn đến sự BẤT NHƯ Ý để sinh ra triệu chứng tật dịch dị bệnh khổ đau cho Thân, Tâm và Não Bộ

II. Trên 10 năm qua, khi chúng tôi có PHƯỚC DUYÊN can thiệp chẩn trị cho trẻ em hay thanh thiếu niên bị TỰ KỶ, PHỔ TỰ KỶ, THIẾU CHÚ TÂM RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG, RỐI LOẠN PHÁT TRIỂN với mọi triệu chứng của nó v.v… chúng tôi đều CHẨN TRỊ luôn cho người MẸ!

Bởi theo TÂM-THỂ P.E.R.G.®:
1. đứa TRẺ là PHIÊN BẢN Thân, Tâm và Não Bộ của người MẸ từ người Mẹ MUỐN có em bé, lúc THỤ THAI, BA tháng ĐẦU, BA tháng giữa, BA tháng CUỐI và lúc SINH là những giai đoạn QUAN TRỌNG NHẤT cho sự HÌNh THÀNH thân, tâm và não bộ của trẻ;
2. Vì sao chúng tôi có thể QUẢ QUYẾT như thế? Hãy tạm khoan đề cập đến khái niệm và thuyết „BIỆT và CỘNG NGHIỆP“, mà THAI NHI bị PHỤ THUỘC HOÀN TOÀN vào sự DƯỠNG NUÔI để phát triển thân, tâm và não bộ của người MẸ suốt thời gian từ lúc THỤ THAI đến lúc CHÀO ĐỜI.

Kính thưa các Bạn, cuối năm 2017, chúng tôi đã thực hiện ba (03) Video liên quan đền lãnh vực này để làm cơ sở Y Lý cho việc CHẨN và ĐIỀU TRỊ các trẻ và thanh thiếu niên bị ảnh hưởng. Kính mời các Bạn tham khảo tư tưởng „CON HƯ TẠI MẸ“ qua ba đoạn Video sau:

* Giúp người Mẹ tránh DI TRUYỀN BỆNH cho con trong lúc thụ thai (04.12.2017)https://youtu.be/BdYj6xiC3T8

* Người Mẹ Mang Thai Ảnh Hưởng Di Truyền Đến Thai Nhi (26.12.2017) https://www.youtube.com/watch?v=fPRH4KpcWyY

* Người Mẹ Mang Thai Ảnh Hưởng Di Truyền Đến Thai Nhi (27.12.2017) https://www.youtube.com/watch?v=q-hx7U0mYEg

3. Vì thế cho nên, việc đầu tiên đối với Y Pháp TÂM-THỂ P.E.R.G.® trong việc can thiệp những trẻ và thanh thiếu niên bị ảnh hưởng là CHẨN tìm TÁC NHÂN gây bệnh cho bé có phải từ người MẸ hay không? Nếu kết quả CHẨN đúng thế, thì người MẸ cũng là một „bệnh nhân“ ĐỒNG HÀNH giúp bé CHUYỂN HOÁ cải thiện các triệu chứng ĐANG mắc phải;
4. Nếu TÁC NHÂN không phải ở MẸ, thì CHẨN tìm TÁC NHÂN và ĐIỀU KIỆN (duyên) TRONG hay NGOÀI ảnh hưởng đến TÁC NHÂN để sinh ra TRIỆU CHỨNG và tật bệnh cho thân, tâm và não bộ!

4. Điều cần lưu ý ở đây là TÁC NHÂN được CHẨN tìm ra theo Y Pháp TÂM-THỂ P.E.R.G.® là TÁC NHÂN „ĐANG LÀ“ GÂY TẬT BỆNH hay GÂY CẢN TRỞ việc cải thiện triệu chứng và sức khoẻ của bệnh nhân!

TÁC NHÂN (tác ý) đó có mặt trong nội hàm Y Lý TÂM-THỂ P.E.R.G.® sau:

Bé ĐANG LÀ
CÁI bé ĐÃ LÀ
Bé SẼ LÀ
CÁI bé ĐANG LÀ…M

Nam Mô DƯỢC SƯ LƯU LY QUANG VƯƠNG PHẬT

Gs. THỊ CHƠN Ngô Ngọc Diệp
Năng Lượng TÂM-THỂ Liệu Pháp P.E.R.G.®
thứ TƯ ngày 23.08.2023